Liever een statement dan nieuws

Dit jaar was de winnaar géén foto van een nieuwsgebeurtenis, maar de foto toont wél een actuele kwestie. Dat moet voortaan de koers zijn van World Press Photo, vindt de directeur. „We zijn te lang een neutrale organisatie geweest, dat past niet meer in deze tijd.”

Is het een filmstill of een nieuwsfoto? De winnaar van de World Press Photo is dit jaar een foto van twee homoseksuele geliefden in Sint-Petersburg. De Deense fotojournalist Mads Nissen, momenteel staf-fotograaf bij de Deense krant Politiken, won er 10.000 euro en een nieuwe camera mee. Zijn foto staat groot op pagina 14 en 15.

Nissen werkte de afgelopen twee jaar aan een serie foto’s over homofobie in Rusland. In 2013 werd daar een wet doorgevoerd die ‘het propageren van non-traditionele seksuele relaties’ verbiedt. Sindsdien is het voor homoseksuelen nog moeilijker geworden hun seksuele geaardheid in het openbaar te tonen.

Afgezien van de winnende foto, bekroond in de categorie ‘Contemporary Issues Singles’, fotografeerde Nissen ook homoseksuele stellen in nachtclubs en legde hij het geweld vast waarmee ze op straat worden geconfronteerd.

Juryvoorzitter Michele McNally, chef fotografie bij The New York Times, vindt dat de foto van Nissen „een krachtige esthetiek heeft en de nadruk legt op menselijkheid”.

Toch is de keuze voor dit beeld op zijn minst opvallend te noemen. Volgens McNally was 2014 een jaar vol grote nieuwsgebeurtenissen, waaronder de oorlog in Oekraïne, de ramp met MH17 en de uitbraak van ebola. Desondanks koos de jury voor een onderwerp dat niet direct binnen de categorie ‘hard nieuws’ valt. Foto’s van de grote nieuwsgebeurtenissen, waaronder de ramp met MH17, kregen overigens in andere categorieën wel prijzen.

Met de keuze voor de belangrijkste prijs wilde de jury „een statement maken”, zegt de Canadese fotograaf en jurylid Donald Weber. „Het afgelopen jaar was inderdaad een extreem nieuwsjaar en we hebben veel heftige beelden zien langskomen. Maar tijdens de discussies kwamen we tot de conclusie: je hoeft niet naar een oorlog te gaan om toch de World Press Photo te winnen. Er zijn subtielere manieren om een ingewikkelde kwestie te documenteren. Homogeweld is een groot probleem in Rusland. We hopen, via de fotografie, hiermee het debat aan te zwengelen.”

Deze koers wil Lars Boering, de nieuwe directeur van World Press Photo, de komende jaren voortzetten. „We hebben gekozen voor een foto over liefde. Dit is een statement tegen gruwelijkheid.” Boering wil van de WPP een ‘denktank voor de fotojournalistiek’ maken. „We zijn te lang een neutrale organisatie geweest, dat past niet meer in deze tijd. De aanslagen op de redactie van Charlie Hebdo in Parijs hebben we dit jaar ook veroordeeld. Dat is iets wat WPP voorheen nooit deed. We moeten geen activistische organisatie worden, maar we gaan ons vaker mengen in het gesprek.”