Dit is een potentiële ramplocatie

Door bestuurlijke fouten werden in Anna Paulowna windmolens bij een gaspijp gebouwd. Veel te dichtbij. Wat als het misgaat? En wiens schuld is dat dan?

Windmolens bij Anna Paulowna. Vlakbij, onder het weiland, ligt een gaspijp met een doorsnee van 1,2 meter. Riskant, vinden omwonenden en Gasunie. Foto Olivier Middendorp

Wie bij Albert en Jolanda Hoedjes aan de keukentafel zit, ziet de lege, uitgestrekte velden die horen bij de kop van Noord-Holland. Verderop de dijk van het Kanaal en de zeven grote windmolens van Windpark Westeinde. Op een lange rechte lijn staan metalen paaltjes in het landschap. Daar, op anderhalve meter diepte, doorkruist een voor Nederland essentiële hogedrukgasleiding het vruchtbare land van de familie Hoedjes.

Ze hadden er nooit bij stilgestaan dat zij op een potentiële ramplocatie woonden, totdat zij zich afgelopen najaar gingen verdiepen in de energiebelangen die rond hun akkerbouwgrond samenkwamen. Inmiddels, zegt Albert Hoedjes, „zijn we tot de angstaanjagende conclusie gekomen dat de windmolens veel te dicht bij de leiding staan. Als het ooit misgaat, ontstaat er een vuurzee bij ons huis.”

De angst van Hoedjes is voorstelbaar, zegt een woordvoerder van Gasunie: „Deze windturbines staan wat ons betreft te dicht bij onze gasinfrastructuur. Windturbines hebben een faalkans. De gondel en de wieken kunnen afbreken en daardoor kan de gasinfrastructuur in de buurt beschadigd raken.”

Dat de zwaar gesubsidieerde windmolens bijna bovenop de 1,2 meter brede gasbuis staan, vlak naast een compressiestation van 60 miljoen euro waar Nederlands en Russisch gas worden samengeperst om naar Engeland te vloeien, is het gevolg van een bestuurlijke janboel.

Gasunie was tien jaar geleden door onachtzaamheid te laat met bezwaar maken tegen de aanleg van het park. De gemeente legde de bouw tussentijds stil toen bleek dat de turbines tientallen meters waren verplaatst ten opzichte van de bouwtekeningen, maar slikte uiteindelijk de komst van het windpark.

Eind vorig jaar leken de molens opnieuw door de mazen van de wet te glippen. De gemeente Hollands Kroon gaf vergunning voor een grote opknapbeurt, en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) zegde het windpark de benodigde miljoenen aan groenestroomsubsidie toe.

Het is aan de argwaan van Albert Hoedjes te danken dat het niet zo ver is gekomen. Althans, voorlopig niet. Gisteravond werd in de Provinciale Staten van Noord-Holland uitgebreid gesproken over windenergie, en stond ook Windpark Westeinde op de agenda. De reden voor de provinciale bemoeienis: de gemeente Hollands-Kroon had de bouwvergunning helemaal niet mogen afgeven, daar ging de provincie over.

De Noord-Hollandse provinciebestuurder Jaap Bond (CDA) zat in november vorig jaar aan de keukentafel van de Hoedjes, om de problematiek te bespreken. Bond organiseerde in 2014 meer van dit soort gesprekken, omdat de conflicten over windenergie tussen inwoners, energiebedrijven en landeigenaren in Noord-Holland steeds hoger oplopen.

„De provincie probeert alle betrokkenen met elkaar in gesprek te brengen”, zegt hij. „Het is onze opdracht vanuit het rijk om nieuwe locaties voor windenergie te vinden. Ook moeten we op plekken waar nu al molens staan de belangen van alle betrokkenen wegen. Van omwonenden, van partijen als de Gasunie, maar ook van de exploitanten van het park die hier rechten hebben opgebouwd.”

In de klapper die Albert Hoedjes bijhoudt over het windmolenpark, zitten foto’s en analyses van een gasramp in het Belgische Gellingen in 2004. Daar raakte een graafmachine bij werkzaamheden een leiding, en toen het gas enkele weken later weer onder hoge druk door die leiding stroomde, ontstond een enorme explosie. De schade: 24 doden, 132 gewonden en tientallen miljoenen herstelkosten.

Albert Hoedjes kent zijn land en de slappe bodem langs het kanaal. Zijn familie verbouwt al zestig jaar bloembollen, wortelen en aardappelen aan het einde van de Boermansweg in Anna Paulowna. Zijn moeder woont naast hem, in de oude boerderij. Hij heeft voor Jolanda en zijn vier kinderen een nieuw huis neergezet.

„Wij zij zeker niet tegen windenergie”, zegt Jolanda Hoedjes. „Maar de gemeente en de exploitanten hebben al zo vaak hun beloften gebroken, dat we het niet meer geloven. Vanaf nu is het de buurt tegen de molens.”