Brieven

Dit staat er echt op het spel

Geert Mak heeft gelijk: „De vaste boekenprijs zal Amazon niet buiten de deur houden.” (5/2) Het Duitse voorbeeld bewijst echter dat het vasthouden aan die prijs Amazon wel in toom houdt. Kleine Duitse boekhandelaren bevestigen te kunnen overleven, omdat Amazon zich aan de vaste prijs moet houden. Wie wil weten wat er gebeurt wanneer die prijs wordt losgelaten, moet even in de VS en het Verenigd Koninkrijk gaan kijken: veel kleine boekhandels zijn er verdwenen, weggeconcurreerd na de stuntprijzen van Amazon. Jammer voor die boekhandelaar, maar in een online-industrie heeft-ie gewoon niets meer te zoeken, zal de voorstander van afschaffing van de vaste prijs zeggen. Ernstiger is Amazons macht aan de andere kant van de verkoopsketen: die gebruikt ze om uitgevers te dwingen boeken steeds goedkoper te leveren. Wie weigert, wordt door Amazon niet langer verkocht. Zij beheersen de markt, zij bepalen welke boeken zichtbaar zijn. In een aandachtseconomie als de onze is dat een ongekende macht: wie niet zichtbaar is, bestaat niet. Er zijn aanwijzingen dat Amazon die macht ook politiek inzet: boeken die het bedrijf ideologisch minder bevallen, zijn slechts leverbaar binnen de twee of drie weken. Zowel in de Financial Times als in The New York Times stond afgelopen jaar dat Amazon zijn macht schromelijk misbruikt. In een klimaat waarin de baas van Amazon ook eigenaar is van de invloedrijke Washington Post is het weinig waarschijnlijk dat er vanuit de politiek actie wordt ondernomen tegen het bedrijf. Daarom doet Nederland er goed aan de vaste boekenprijs te behouden; pleiters voor afschaffing denken de vrije markteconomie te dienen, maar dreigen de grootste marktverstoorder van deze tijd een vrijgeleide te geven.

Hoogleraar Moderne Nederlandse Letterkunde, UU

Correcties en aanvullingen

Wilhelmina’s vélocipède

In Een fietsend volkje (Lux 31/1, p.11) staat dat Wilhelmina op haar achttiende al een vélocipède kocht. Dat moet zijn: op haar zeventiende.

Loek Winter

In Rechter: notaris van ziekenhuis van Slotervaart was partijdig (12/2, p.E6) staat in het fotobijschrift dat zorgondernemer Luuk Winter het Slotervaartziekenhuis van de ondergang redde. Hij heet Loek Winter.