100 miljoen valentijnsrozen

de Nederlandse rozenmarkt. In tien jaar tijd daalde het aantal rozenkwekers met 75 procent. Wat is er gebeurd?

Geen Valentijnsdag zonder Nederland rozenland. Toch? In deze dagen voor Valentijnsdag is het topdrukte op de bloemenveiling in Aalsmeer en worden er zo’n 100 miljoen rozen verhandeld. Nederland stond altijd bekend als hét rozenland. Is dat nog zo?

1 Hoe gaat het met rozenkwekers in Nederland?

Het is bijna een understatement om ‘dramatisch’ te zeggen. In tien jaar tijd daalde het aantal kwekers met bijna 75 procent en het aantal hectare met 63 procent. Onlangs ging de rozenkweker Zuurbier & Co uit Heerhugowaard over de kop. De website vermeldt nog steeds dat Zuurbier „een van de grootste snijrozenproducenten van Nederland” is. Maar dat was tot eind vorig jaar. „De rozenteelt heeft het moeilijk”, staat in het surseanceverslag. Hoe komt dat? In het geval van Zuurbier (40 werknemers, 1,8 miljoen euro verlies) worden onder meer de hoge personeels- en energiekosten genoemd. Het bedrijf had ook last van de stilgevallen export naar Rusland door de Oekraïnecrisis. Het probleem van de personeels- en energiekosten geldt voor de hele sector. Telen kan in Afrika en Zuid-Amerika namelijk veel goedkoper. Een land als Kenia is aantrekkelijk voor kwekers vanwege het klimaat, de lage lonen, water en goede verbindingen.

2 Merken ze dat in Aalsmeer?

Nee, zegt woordvoerder Lex van Horssen van Flora Holland. Rozen waren in 2013 goed voor 780 miljoen euro van de 4,5 miljard bloemenveilingomzet. „Nederland is nog steeds het belangrijkste knooppunt voor de wereldhandel in sierteelt.” Volgens Van Horssen gaat 50 tot 60 procent van die wereldhandel via Nederland, ook veel rozen uit Kenia. Van de 3,3 miljoen ton rozen die in 2013 werden geïmporteerd kwam zo’n 60 procent uit Kenia. CBS-cijfers tonen bovendien dat de Nederlandse rozenimport en -export stabiel zijn en dus niet samenhangen met het dalende aantal Nederlandse rozenkwekers.

3 En de Afrikaanse markt?

Verschillende Nederlandse kwekers zijn actief in Afrika, neem Van den Berg Roses in het Keniaase Naivasha. Ook Zuurbier had er met Bilashaka Flowers een dependance.

Dat de markt aantrekkelijk is, illustreert een belangrijke zakendeal van afgelopen zomer. KKR, een van ’s werelds grootste private equity-firma’s, kocht voor zo’n 147 miljoen euro een meerderheidsbelang in het Nederlandse Afriflora dat jaarlijks meer dan 700 miljoen duurzame rozen in Ethiopië kweekt.

In de Afrikaanse rozenproducerende landen zijn drie groepen ondernemers te onderscheiden, zegt Van Horssen. Naast Nederlanders en locals spelen ook Indiërs een prominente rol. Een aantal is zelfs lid van de coöperatie Flora Holland.

4 Wat kunnen de kwekers in Nederland nog doen?

Van Horssen van Flora Holland, waar jaarlijks zo’n duizend verschillende soorten rozen voorbijkomen, ziet dat telers in Nederland zich steeds meer richten op exclusievere soorten.

Een voorbeeld is Porta Nova uit Waddinxveen, naar eigen zeggen de grootste kweker ter wereld van Red Naomi-rozen. Volgens commercieel directeur Stefan van Vuuren zagen de oprichters van Porta Nova al in 2002 dat er tegen Afrika en Zuid-Amerika niet op te concurreren zou zijn qua prijs. Daarom is men zich op kwaliteit gaan richten. „Wij proberen de keurslager onder de rozenkwekers te zijn.”