World Press Photo: intiem beeld van twee homoseksuele mannen

De winnaar van World Press Photo 2014: in de categorie ‘Contemporary Issues, Singles’: Sint Petersburg, Rusland. 19 mei 2014. Jonathan Jacques Louis, 21, en Alexander Semyonov, 25 tijdens een intiem moment. Foto Mads Nissen (Denemarken) / Scanpix / Panos Pictures

Is het een filmstill of een nieuwsfoto? Vanochtend maakte de jury, onder leiding van voorzitter Michele McNally, voor de 58ste keer de winnaar van de World Press Photo bekend. De keuze is dit jaar gevallen op een foto van Mads Nissen, een 35-jarige fotojournalist uit Kopenhagen. Hij ontvangt de prijs, een bedrag van 10.000 euro, voor zijn foto van Jon en Alex, twee homoseksuele geliefden die een intiem moment delen in Sint-Petersburg.

Nissen, momenteel staffotograaf bij de Deense krant Politiken en voorheen werkzaam voor bladen als Time Magazine, Newsweek, Der Spiegel en Stern, werkte de afgelopen twee jaar aan een serie foto’s over homofobie in Rusland. In 2013 werd in dit land een wet doorgevoerd die ‘het propageren van non-traditionele seksuele relaties’ verbiedt. Sindsdien is het voor homoseksuelen nog moeilijker geworden om hun seksuele geaardheid in het openbaar te tonen.

Afgezien van de winnende foto, bekroond in de categorie ‘Contemporary Issues Singles’, maakte Nissen ook foto’s van homoseksuele stellen in nachtclubs en fotografeerde hij het geweld waarmee ze op straat worden geconfronteerd.

Juryvoorzitter McNally, chef fotografie bij The New York Times, zegt dat de winnende foto “een krachtige esthetiek heeft en de nadruk legt op menselijkheid”.

‘We wilden een statement maken’

De keuze voor dit beeld is op zijn minst opvallend te noemen. In een interview gisteren met NRC Handelsblad bestempelde McNally 2014 als een jaar vol grote nieuwsgebeurtenissen waaronder de oorlog in Oekraïne, de ramp met MH17 en de uitbraak van ebola. Waarom heeft de jury dan toch gekozen voor een onderwerp dat niet direct binnen de categorie ‘hard nieuws’ valt?

De Canadese fotograaf en jurylid Donald Weber zegt:

“We wilden een statement maken. Het afgelopen jaar was inderdaad een extreem nieuwsjaar en we hebben veel extreme beelden zien langskomen. Tijdens de discussies kwamen we tot de conclusie: je hoeft niet naar een oorlog te gaan om toch de World Press Photo te winnen. Er zijn subtielere manieren om een ingewikkelde kwestie te documenteren. Homogeweld is een groot probleem in Rusland, we hopen, via de fotografie, hiermee het debat aan te zwengelen”

‘Een neutrale organisatie past niet meer in deze tijd’

Het is een richting die Lars Boering, de nieuwe directeur van World Press Photo, graag wil voortzetten. “We hebben gekozen voor een foto over liefde. Dit is een statement tegen gruwelijkheid.”

Hij zegt dat de jury van de jaarlijkse fotowedstrijd ‘teleurgesteld’ is over de slordige manier waarop sommige fotografen met hun ingezonden beelden zijn omgegaan.

“Twintig procent van het beeldmateriaal, dat is doorgegaan naar de laatste ronde, heeft de jury moeten afwijzen. We denken niet dat fotojournalisten, die aan de wedstrijd meedoen, willen misleiden maar sommigen zijn wel slordig omgegaan met de regels. Ze kunnen de verleiding niet weerstaan om foto’s, vanuit esthetische overwegingen, ietsje bij te werken door kleine details te verwijderen of de kleuren te intensiveren waardoor beeld veranderd.”

Lees ook in NRC Handelsblad: Statement tegen gruwelijkheid (€) en Veel kanshebbers afgekeurd om bewerking van foto’s (€)