Wat gaat er gebeuren in Oekraïne? Elf hoofdpunten uit het akkoord

Na uren onderhandelen waren ze eruit: de leiders van Duitsland, Frankrijk, Rusland en Oekraïne hebben vanochtend in Minsk een akkoord bereikt over het conflict in Oekraïne. Wat hebben ze besloten? De elf belangrijkste punten op een rij.

De Russische president Poetin, de Duitse bondskanselier Merkel, de Franse president Hollande en de Oekraïense president Porosjenko. Foto EPA / Maxim Shipenkov

Na uren onderhandelen waren ze eruit: de leiders van Duitsland, Frankrijk, Rusland en Oekraïne hebben vanochtend in Minsk een akkoord bereikt over het conflict in Oekraïne. Vanaf zaterdag 14 februari is er een wapenstilstand van kracht, schrijft persdienst AFP.

Wat hebben ze nog meer besloten? Elf belangrijke punten op een rij.

1. Zaterdag om 23.00 uur (Nederlandse tijd) begint een volledige wapenstilstand.

2. Het Oekraïense leger en de pro-Russische separatisten trekken alle zware wapens terug. Er komt een bufferzone van 50 kilometer voor artilleriesystemen van (meer dan) 100 millimeter, van 70 kilometer voor meervoudige raketsystemen en van 140 kilometer voor de zwaarste raketsystemen.

3. De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) houdt vanaf de eerste dag van de wapenstilstand

toezicht op het staakt-het-vuren en op de terugtrekking van zware wapens, met behulp van alle nodige technologie, zoals satellieten.

4. Vanaf dag één van de wapenstilstand moet Oekraïne in gesprek over het houden van lokale verkiezingen.

5. Betrokkenen bij de gebeurtenissen in Donetsk en Loegansk worden niet vervolgd. Zij krijgen amnestie. Dit heeft geen gevolgen voor de opsporing en vervolging van de daders die MH17 neerschoten.

6. Beide partijen wisselen komende negentien dagen hun ‘gijzelaars’ of krijgsgevangenen uit. De Oekraïense piloot Savtsjenko, die nu in Rusland in de cel zit en in eigen land als een martelaar wordt geëerd, wordt volgens de Oekraïense president Porosjenko ook vrijgelaten.

7. Armen en zwakkeren krijgen veilige toegang tot humanitaire hulp. Dit moet internationaal worden gecontroleerd.

8. De banken in de regio’s waar eerder is gevochten moeten hun diensten hervatten. Het doel is sociaal en economisch herstel: zo moeten inwoners van getroffen gebieden gewoon weer een pensioen krijgen.

9. De Oekraïense regering krijgt, op de eerste dag na de lokale verkiezingen, controle over de grenzen in het conflictgebied. Daarover moet eind dit jaar een regeling zijn getroffen.

10. Buitenlandse gewapende eenheden, wapens en huursoldaten moeten uit Oekraïne vertrekken.

11. Oekraïne krijgt een nieuwe grondwet, die tegemoet moet komen aan de wens van autonomie voor de Russischtaligen in het oosten maar die de territoriale integriteit van Oekraïne intact moet laten. Die grondwet moet eind dit jaar zijn aanvaard.
(ANP/AFP/BBC)

Gevechten

In Minsk waren ook rebellenleiders aanwezig, die hun handtekening onder de overeenkomst (hier de Engelse tekst) zetten. Dat betekent dat de pro-Russische rebellen het akkoord moeten uitvoeren, als is het onduidelijk hoe: de laatste dagen wordt nog flink gevochten in Oekraïne. Rond de belegerde stad Debaltseve kwamen negentien militairen om en raakten 78 mensen gewond bij aanvallen van rebellen. Ook rond havenstad Marioepol en in Donetsk gaan de gevechten gewoon door.

Ivo Daalder, voormalig NAVO-ambassadeur van de VS, is sceptisch.

Twitter avatar IvoHDaalder Ivo Daalder Deeply skeptical of #Minsk agreement allowing 2+ days of fighting, 14+ days for heavy weapons pullback & no sealing of border till end ’15

Na het vorige akkoord van Minsk, uit september vorig jaar, namen opstandelingen vrijwel meteen de wapens weer op, ondanks hun handtekening op het document. NRC-redacteuren Juurd Eijsvoogel en Floris van Straaten in NRC Handelsblad:

“Sommigen zeiden naderhand dat hun handtekening slechts betekende dat ze het betreffende document hadden gezien, niet dat ze zich daar ook per se aan zouden houden.”

acceptatie van het westen

Een andere belangrijke vraag is in hoeverre het akkoord een eerste formalisering is van nieuwe verhoudingen op het Europese continent. Eijsvoogel en Van Straaten:

“[De vraag is] in hoeverre de Russische militaire interventie in buurland Oekraïne nu door het Westen de facto geaccepteerd wordt, om een verdere opmars van de separatisten en een hoger oplaaien van de oorlog te voorkomen.”

Meer weten? Lees ons liveblog over de besprekingen. Of lees uit NRC Handelsblad (€): Broos akkoord voor Oekraïne en Diplomatie wendt escalatie af