Keurige, brave film

Regisseur Sam Taylor-Johnson moet een geweldige pitch kunnen houden. Om louter op basis van welgeteld één eerdere speelfilm, het middelmatige Nowhere Boy dat ging over de jeugdjaren van John Lennon, in de regiestoel te mogen plaatsnemen van een film waar zulke commerciële belangen mee zijn gemoeid als Fifty Shades of Grey, is bijzonder. De gok pakt niet verkeerd uit. Taylor-Johnson heeft een film gemaakt die er alleszins mee door kan, zonder echte grote fouten; er zitten geen tenenkrommende scènes in, wat altijd een gevaar is bij erotische scènes.

Maar daar is dan ook alles wel mee gezegd. Fifty Shades of Grey – de film naar de bestseller van E.L. James over studente Ana die valt voor miljardair Christian Grey, die haar naar zijn sm-kamer lokt – is een film die geen moment uit de band springt of werkelijk iets nieuws doet. De film bevat geen enkel beeld dat niet al tientallen keren eerder in allerlei andere films voorbijkwam. Van een regisseur die ook gevierd videokunstenaar is, verwacht je iets meer dan een bekwame boekverfilming waar niemand aanstoot aan kan nemen. Ondanks het prikkelende onderwerp – sm – is Fifty Shades of Grey een keurige en brave film.

Echte bondage komt er nauwelijks in voor, er is welgeteld één scène die werkelijk de pijngrens opzoekt. Voor het overige blijft het bij een beetje snuffelen, aftasten en uitproberen; alles in het nette, vanilleseks met af en toe een zachte zweepslag. Veel spannender zou het zijn als de film werkelijk zou durven kijken naar een sterke, geëmancipeerde vrouw, die niettemin plezier beleeft aan onderdanig seksueel spel. Maar dat gaan de filmmakers grotendeels uit de weg. Te ingewikkeld. Feitelijk gedraagt Christian zich in veel opzichten als een gewoon vriendje, zij het een rijke. Hij is voortdurend bezig zijn eigen, vreemde seksregels te breken, terwijl hij steeds zegt dat hij nu eenmaal niet los kan komen van zijn seksuele obsessies en niet doet aan reguliere romantiek. Dramatisch wringt daar het een en ander.

Fifty Shades of Grey is vooral de film van Ana, gespeeld door Dakota Johnson, dochter van Melanie Griffith en Don Johnson. Voor zover de film tot leven komt en een hart heeft, is dat haar verdienste. Johnson heeft meer de benaderbare, alledaagse uitstraling van Renée Zellweger in Bridget Jones dan van een sekspoes. Dat is precies wat de film nodig heeft, daardoor blijft het bizarre uitgangspunt toch nog enigszins aards en geloofwaardig.

Het zwakke element is de casting van nieuwkomer Jamie Dorman als Christian Grey, de getraumatiseerde miljardair: hij is meer een nerd dan een koele verleider; duister en gevaarlijk is hij nauwelijks, eerder opgefokt en neurotisch. Op internet zal vermoedelijk nog wel een tijd worden gebekvecht of dit werkelijk de Christian is die de miljoenen lezeressen van het boek zich hadden gedroomd.