Fijn, een keer een film over het genot van de vrouw

Gisteren ging de film, over studente Ana die door miljardair Grey sm-seks ontdekt, in première. Drie porno-liefhebsters keken de film en hun oordeel is: beter dan het boek.

Filmstill uit Fifty Shades of Grey, Bewerking fotodienst NRC

Opluchting overheerst na het zien van de bioscoopvertoning van Fifty Shades of Grey bij de drie pornoliefhebsters. Opluchting, omdat de film de door het gelijknamige boek gewekte verwachtingen wist te overtreffen.

Bij fervent pornokijker Astrid Olijve (45) leek dat vrijwel onmogelijk. Zij heeft alle drie boeken van E.L. James meermalen verslonden. Zo’n aantrekkingskracht oefende het boek niet uit op pornograaf Jennifer Lyon Bell (45). Zij maakt pornofilms voor vrouwen en was na het lezen van het eerste boek beslist niet geïnteresseerd in de rest van de trilogie. Ook Yvette Luhrs (29) – porna-deskundige (porna is porno voor vrouwen) en pornoactrice – las met moeite de eerste honderd bladzijden van het eerste boek. Maar de film is beter, vinden ze, feministischer zelfs.

„Toen ze in bad zaten, zat ik al helemaal klaar voor die pijpscène, maar die kwam niet”, zegt de Twentse Olijve als ze de film nabespreken in een bruin café om de hoek van de bioscoop. Ze hebben een stil plekje uitgezocht zonder pottenkijkers, want seks blijft toch een beetje een taboe-onderwerp. „Ja, het is jammer dat er geen hele penis of orgasme te zien was. Maar ik vond het wel weer een dappere keuze van de makers om vooral het genot van hoofdpersoon Anastasia te tonen”, zegt Lyon Bell. In films over seks ligt in haar ogen te vaak de nadruk op het perspectief van de man. „Nu zagen we wel drie befscènes!”

Geen feministisch pamflet

De film bevat dan ook zeker feministische elementen, vinden ze alle drie. Lyon Bell: „Ik geloof dat de bevrijding van de vrouw begint bij haar seksuele bevrijding. Anastasia wordt in de film een steeds interessanter persoon. Niet omdat een man haar introduceert in de wereld van de bdsm (bondage, dominantie, sadomasochisme), maar omdat ze bij zichzelf te rade moet gaan wat zij zelf opwindend vindt. Ze gaat op onderzoek uit en verkent haar grenzen: wil ik klemmen op mijn vagina? Een vuist in mijn anus?” Olijve knikt instemmend: „Ik denk dat de film vrouwen kan aanzetten om ook op ontdekkingsreis naar zichzelf te gaan. Dat ze misschien denken: laat ik dat ook eens proberen.”

Maar het gaat te ver om Fifty Shades of Grey een feministisch pamflet te noemen, want bepaalde aspecten doen juist weer afbreuk aan de vrouwenemancipatie. De verheerlijking van de rijkdom van de mannelijke hoofdpersoon bijvoorbeeld. Dat staat volgens Lyon Bell te veel in de trend van de klassieke romantische film: klunzig arm meisje valt voor de rijke man en wordt een zwaan.

De manier waarop bdsm wordt neergezet, is volgens de drie vrouwen ook niet helemaal realistisch. Luhrs: „Deze film doet geen eer aan bdsm zoals ik dat heb ervaren en wat ik hoor van vrienden. Ik vond de scène waarin Christian Anastasia zes keer hard slaat erotisch, maar omdat Anastasia er in de film helemaal niet van geniet vind ik het problematisch.” Lyon Bell is het met haar eens: „Bdsm kan zo mooi zijn als je het allebei wil, maar deze twee mensen zijn gewoon geen match op seksueel gebied.”

Bdsm bespreekbaar

Zelf is ze momenteel bezig met een bdsm-film. „Ik vind het juist zo mooi dat bij bdsm goed wordt besproken van tevoren hoe je elkaar kunt behagen. Deze film doet het voorkomen alsof iedereen die aan bdsm doet ‘fifty shades of fucked up’ is. Bdsm is volgens haar meer dan zwart leer, een onderdanige vrouw en een dominante man. „Er zijn veel meer dingen die vallen onder bdsm dan je zou denken. Het uitstellen van een orgasme is bijvoorbeeld ook een machtspel.”

Olijve zucht instemmend: „Ja, uitstellen, uitstellen, uitstellen…” Zij beoefent zelf bdsm met haar partner en speelt daarbij de ‘dominante’ rol. „Dat is zo gegroeid in onze relatie, hij stelde zich altijd onderdanig op en toen hebben we erover gesproken: wat vind je fijn? Hoe ver wil je gaan? Daar hebben we ons spel op aangepast. Ik geef hem soms opdrachten via sms, bijvoorbeeld dat hij een scène uit een pornofilm moet halen die we kunnen gebruiken.” Dan lachend: „Als ik dan niet tevreden ben, volgen er consequenties.”

Fifty Shades of Grey geeft dan misschien niet een heel realistisch beeld van wat bdsm precies inhoudt, het heeft wel voorzichtig de dialoog geopend over dit onderwerp. De makers hebben de grens op durven zoeken voor wat in een commerciële film mogelijk is. Kijkers moeten het dus doen met de contouren van een erectie in een strakke spijkerbroek en een door een slipje heen sluimerend vrouwelijk geslachtsdeel.

Dat dit geslachtsdeel voorzien is van een bos schaamhaar, juichen de drie vrouwen dan weer toe, want in de meeste (soft)pornofilms is al het haar geschoren. „Als je goed kijkt, zie je zelfs haartjes op haar bovenbenen. Heel mooi vind ik dat, want vrouwen zijn nou eenmaal geen haarloze wezens”, zegt Jennifer Lyon Bell. „Ja, ik kijk nu eigenlijk best uit naar deel twee.”