En nu kan de minister opeens wel aan het zorgplan morrelen

Na obstructie in de senaat biedt minister Schippers een alternatief voor haar nieuwe zorgwet. Nog beter, vindt ze.

Geen sluiproutes. Dat was de belangrijkste belofte die minister Edith Schippers (Zorg, VVD) gisteren deed in het debat met de Tweede Kamer over de maatregelen die vorige week bekend werden. Ze zal alle 21 plannen netjes aan zowel de Tweede als de Eerste Kamer voorleggen, zegde de minister toe. Ook al hebben drie van die plannen niets te maken met wetgeving en is de rest binnen de huidige wet of via een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) mogelijk. Daarvoor heeft de minister geen toestemming nodig van het parlement.

„Ik heb er geen enkele behoefte aan om de suggestie te wekken dat ik de Kamer zou willen omzeilen”, aldus Schippers. Ofschoon de AMvB’s, in haar woorden, „geen voorhang behoeven”, zei ze die „met alle plezier” naar de Kamer te sturen. „Zodat wij erover kunnen debatteren en vervolgens tot een conclusie kunnen komen.”

Tweede Kamerleden hadden Schippers met spoed naar de Kamer geroepen uit angst dat ze met een trucje alsnog de ‘vrije artsenkeuze’ zou beperken zonder het parlement de gelegenheid tot weerwoord te geven.

Nadat de minister in december een blauwtje had gelopen bij de Eerste Kamer omdat drie PvdA-senatoren zich tegen haar zorgwet keerden, had het kabinet gedreigd de wijzigingen desnoods buiten het parlement om te regelen, met een AMvB. Als de Kamers niet meewerkten aan inperking van de dwang voor zorgverzekeraars ook nutteloze en slechte zorg te vergoeden, moest het maar zo. Niet goedschiks, dan kwaadschiks. Dit wekte grote verontwaardiging, vooral bij de ‘constructieve drie’ – D66, ChristenUnie en SGP – die Schippers’ plannen wel gesteund hadden.

Maar de minister is niet gaan sleutelen aan haar oorspronkelijke wetsvoorstel en heeft het evenmin in een AMvB gegoten. Vorige week lekte een heel nieuw pakket maatregelen uit, dat bijna hetzelfde moet bereiken. Méér zelfs, benadrukte Schippers: ze wil verzekerden meer macht geven én het voor verzekeraars aantrekkelijker maken om chronisch zieken als klant te hebben. Nu concurreren verzekeraars met dure reclamespotjes, sponsoring en andere marketingmiddelen alleen om de jonge en gezonde klant, omdat die weinig zorg gebruikt.

‘Complexere route’

De minister en de woordvoerders van coalitiepartijen VVD en PvdA hadden zich de afgelopen dagen zo lyrisch uitgelaten over de nieuwe plannen, dat de oppositie zich gisteren afvroeg waarom dit ‘fantastische pakket’ niet eerder de controversiële wet had vervangen. Er was immers al lang voor de senaat de minister dwarsboomde, veel kritiek op de vergroting van de macht van verzekeraars. In de Kamer kwam daar geen concreet antwoord op, anders dan dat Schippers zei eerst op de enkele wetswijziging te hebben ingezet omdat dat eenvoudiger was. Het pakket dat er nu ligt „is een complexere route”.

Vooral Arie Slob (ChristenUnie) verbaasde zich over het gemak en het tempo waarmee de minister met een stapel alternatieven was gekomen, terwijl de zorgwet haar vorig jaar nog heilig had geleken. Slob had al in een vroeg stadium bezwaar gemaakt tegen de macht van de zorgverzekeraar bij de keuze van artsen en instellingen voor hun klanten. Hem was verteld dat daar vanwege de akkoorden die Schippers met partijen in de zorg had gesloten niet aan te morrelen viel. Nu kan dat plots toch. Ook op zijn verbazing had de minister geen helder antwoord. Noch op vragen over de concrete besparingen in de zorg die haar plannen moeten opleveren.

Toch leek de Kamer redelijk tevreden met de uitleg van de minister. Al is het maar omdat zij beloofd heeft dat alle afzonderlijke plannen en plannetjes alsnog aan het parlement worden voorgelegd.