Dodenmaskers van beschimmeld brood

Driessens & Van den Baar, Ree - Nature Morte XV, 2014 Foto Galerie Hommes

Meestal is het zonde als bloemen eerder verdorren dan verwacht. Maar niet bij het boeket dat Denise Collignon samenstelde voor Galerie Hommes. Inclusief vaas en sokkel is deze florale sculptuur de blikvanger van de groepstentoonstelling Memento Mori. Daarmee verhaalt de galerie, toevallig gesitueerd tegenover een kerk, over dood en herdenken.

Bij Collignon gaat die sterfte gepaard met een verlangen tot behoud: de bladeren van het boeket behandelde ze met verf en vloeibaar rubber. Dat geeft een mummificerend effect terwijl je toch de bladeren ziet verschrompelen. De andere exposanten benaderen de dood via symbolen en dodenmaskers. Symbolen zijn de schedels die Piet Rogie schildert, een onderwerp waarbij de vergelijking met Damien Hirst inmiddels onvermijdelijk is. Ook Rogie benadert de schedel als een embleem, dat hij posterachtig met kleurige contouren verbeeldt. Dat maakt zijn schilderingen feestelijk maar vooral decoratief, oppervlakkig.

Erik van Lieshout tekende een vrouw op een brug, die volgens hem grimmig kijkt omdat ze denkt aan haar sterfelijkheid. Kan. Of misschien denkt ze aan de afwas of de belastingaangifte – zijn uitleg lijkt nogal willekeurig. En toch is die vreemde eend in de bijt welkom: in een expositie over de dood verdient ook het leven aanwezigheid.

Giuseppe Licari maakte van brood zelfportretten die dodenmaskers lijken, met geloken ogen, die hij fotografeerde of in perspex vatte. In het al beschimmelde brood lijken de gelaatstrekken op te lossen alsof de geportretteerde het leven loslaat. Dat gevoel wordt ook uitgedragen door de gestorven dieren die het duo Driessens & Van den Baar portretteerde in epoxyhars. De lichamen hangen hulpeloos tegen de muur gespijkerd. In de wat dikke hars vervloeien de roodbruine en witte kleuren tot abstracte patronen, als sappen van een ontbindingsproces of juist als tranen. Dat maakt deze kunst net zo troostrijk als die van Licari, waar materiaal en onderwerp ook samenvallen en je het leven ziet wegvloeien naar gene zijde.