De wanhoop van oorlogsvrouwen

De bovenwereld in The Forbidden Zone is een reusachtig filmdoek: daar speelt zich het feilloos gemonteerde verhaal af van twee vrouwen die vechten tegen oorlogsgeweld. In de wereld eronder ontstaat diezelfde film. Camera’s volgen de spelers. We zien de techniek, de trucage van rijdende treinen die in werkelijkheid gewoon stilstaan.

De Britse regisseur Katie Mitchell, te gast op festival Brandstichter in de Amsterdamse Stadsschouwburg, brengt in dit filmische theaterstuk het relaas van twee vrouwen, grootmoeder en kleindochter. In een entourage van duistere treinwagons, woonhuizen en een scheikundig laboratorium bedienen ze zich van stil spel. Een voice-over verhaalt op dramatisch-ingehouden toon over de uitvinding en het gebruik van chloorgas in de Eerste Wereldoorlog. Een Franse soldaat sterft met schuim op de lippen. De Duitse uitvinder stelt trots dat elke toekomstige oorlog een chemische is. Zijn vrouw raakt in gewetensnood, een massamoordenaar naast zich kan ze niet verdragen. Hun kleindochter komt hen naderhand op het spoor.

Prachtig laat Mitchell de groeiende wanhoop van de vrouwen zien, eindigend in zelfmoord. Beeld en kostuums zijn historisch perfect, de speelstijl is precies en beheerst. Filmcamera’s op de bühne zijn in Nederland niet opzienbarend, maar Mitchell vindt een nieuwe vorm door de wisselwerking tussen beide disciplines te tonen. De sfeer van The Forbidden Zone is claustrofobisch en verstikkend. En gedempt spreekt de vrouwenstem erin door, met al haar verzet tegen oorlogsgeweldenaren die mannen zijn.