Column

Waarom is er in de media zo veel lof voor de paus?

Vaticaanstad zou gewoon weer een wijk van Rome moeten worden. De paus mag dan geestelijk leider blijven, vindt August Hans den Boef.

De nieuwe paus schijnt intern te moderniseren als een voortvarend neoliberaal staatshoofd. Aardig voor onze roomse minderheid, maar waarom al die positieve media-aandacht, ook via ongelovige columnisten en cartoonisten, voor Jorge Bergoglio? Hij lijkt meer op een Latijns-Amerikaanse populist à la Perón. Daarbij passen perfect de banvloektaal waarmee hij onlangs het heilige gezin in bescherming nam tegen anticonceptie en homohuwelijk. En dat ouders hun kinderen mogen slaan, zolang de kleinen hun waardigheid maar behouden. Volgens de Nederlandse wet is dit laatste overigens verboden.

Los hiervan huldigt Bergoglio’s organisatie twee bizarre dogma’s, plus één uiterst schadelijk standpunt, en heeft de paus een onzinnige status. De dogma’s zijn die van het ruim duizend jaar oude celibaat en de onfeilbaarheid van de paus uit 1870. Het schadelijke standpunt behelst het reeds genoemde standpunt over anticonceptie en de onzinnige status is die van de paus als staatshoofd, daterend uit 1929. Deze vier punten staan haaks op de waarden van een pluriforme democratische rechtsstaat.

Het celibaat wordt vaak als directe oorzaak gezien van kindermisbruik. Onterecht – al kan een schrijver als Jeroen Brouwers daarop een prachtige roman baseren. Mij gaat het puur om de onverbiddelijke dwang, om de afwezigheid van individuele keuze. Afschaffen dus.

De onfeilbaarheid van de paus is nog geen anderhalve eeuw oud en geldt formeel slechts als hij uitspraken ex cathedra (‘vanuit zijn zetel’) doet, onder de ministeriële verantwoordelijkheid van God dus zou je kunnen zeggen. Dus als de Heilige Vader voorspelt dat het Italiaanse elftal in 2018 wereldkampioen voetbal wordt, maar gli azzurri desondanks naast de beker grijpen, is er geen man overboord. Het gaat dus om zijn doorwrochte uitspraken over hoe de katholiek moet leven. Helaas klinken ook zijn andere uitspraken die hij niet ex cathedra doet, als een bevel voor katholieken met een impliciete dreiging voor wie het niet opvolgt.

Omdat geen mens onfeilbaar is, moet dit dogma verdwijnen. Alleen al vanwege het perverse voorbeeld; Hitler en Stalin lieten zich erdoor inspireren en zo te zien ook de huidige presidenten van Rusland en Turkije. In 1929 sloot Pius IX met dictator Benito Mussolini het Verdrag van Lateranen dat hem soeverein vorst maakte van Vaticaanstad en het katholicisme tot de Italiaanse staatsgodsdienst promoveerde. Dat laatste is in 1984 – onder een sociaal-democratische premier – afgeschaft.

Bergoglio zou het voorbeeld moeten volgen van Lhamo Dhöndup, de huidige dalai lama, die al in 2011 zijn politieke functies neerlegde om zich te beperken tot zijn core business als geestelijk leider. Dus Vaticaanstad voortaan gewoon weer een wijk in Rome.

Last but not least het officiële kerkelijke standpunt tegen anticonceptie, ook die ter voorkoming van venerische ziekten. Denk eens aan de kinderen die maar geboren worden en sterven aan honger en ziektes. Of aan de ondervoede moeders die sterven door het alsmaar baren. Of aan hen die sterven door de gevolgen van onbeschermde seks.

Kortom, tenzij de paus aankondigt dat hij aan deze vier tiarajuwelen een einde wil maken, blijft hij voor niet-roomse media tamelijk oninteressant, slechts voer voor professionele Vaticaan-watchers.