Veiligheid Groningers gaat boven de rijksbegroting

Al wat het kabinet hoeft te doen met het aardgas in de Groningse bodem is consequent handelen naar de toezegging die minister Kamp (Economische Zaken, VVD) deed: „Voor het kabinet staat de veiligheid van de inwoners voorop.” Dit staat in de brief die de minister maandag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Een zin die wordt voorafgegaan door de erkenning dat de gevolgen van de langjarige gaswinning diep ingrijpen in het dagelijkse leven van de inwoners.

De politieke consequentie is dus dat het lot van de Groningers bepalend moet zijn voor de opstelling van het kabinet en niet de gevolgen daarvan voor de rijksbegroting. Anders gezegd: dat de pompen van de NAM niet meer gas in productie brengen dan Nederland nodig heeft om in zijn energiebehoefte te voorzien en dat de export wordt beperkt tot waartoe het contractueel is verplicht.

De financiële consequenties voor de schatkist zijn nu nog te overzien, maar zullen ingrijpend zijn als het kabinet serieus werk maakt van zijn suggestie om op termijn de Groninger bodemschat niet langer de bulk te laten zijn voor de energieproductie, maar slechts aanvullend op gas dat dan grotendeels moet worden geïmporteerd.

Het wordt het moment waarop aardgas voor de schatkist niet langer een inkomsten- maar een uitgavenpost zal zijn. Import die dan vooral uit Rusland zal komen, met alle mogelijke geopolitieke gevolgen. Maar wat moet, dat moet. En overigens: onverdroten dient vooral het gebruik van en de zoektocht naar alternatieve energiebronnen en efficiënter gebruik van de bestaande productie te worden voorgezet – het aardgas in Nederland raakt toch een keer op.

Intussen concentreert de Nederlandse politiek zich op de vraag hoeveel kubieke meter aan Gronings aardgas in een jaar nodig is om huizen en andere gebouwen te verwarmen, om te kunnen koken en in overige energiebehoeften te voorzien. Minister Kamp dacht tot voor kort aan 39,4 miljard in zowel 2015 als 2016. Nu laat hij dit eerste half jaar de productie beperken tot 16,5 m3, in de hoop, niet de zekerheid, dat hij op jaarbasis op 35 uitkomt. Nee, zei PvdA-leider Samsom gisteren, het mag zeker niet boven die 35 uitkomen. Wat beide politici delen is ongewisheid over de vraag hoe de temperatuur zich in het voorjaar van 2015 en in de winter van 2015/2016 zal ontwikkelen: die is een stuk invloedrijker op de energiebehoefte dan wensdenken van politici.

De bewoners van Groningen verkeren slechts in de zekerheid dat het met de aardbevingen in hun provincie nog lang niet gedaan is. Alles en iedereen wat daar gestut, versterkt, financieel gecompenseerd of anderszins geholpen moet worden, zal moeten worden gesteund. Dat heeft nu de hoogste urgentie.