Vechten tegen een tiran: terrorist of vrijheidsstrijder?

De Amerikaanse globetrotter Eric Harroun kon de wreedheden van de Syrische president Assad niet meer aanzien. Hij sloot zich aan bij het Vrije Syrische Leger in de hoop iets te kunnen betekenen voor burgers in het land. Maar de zaken liepen anders dan gehoopt.

In het najaar van 2012 checkte de Amerikaan Eric Harroun in bij een hotel in de Turkse stad Istanbul. De oud-militair reisde sinds zijn ontslag uit het Amerikaanse leger de hele wereld rond en kwam in Turkije een Syrische activist uit Aleppo tegen. Het tweetal kon het goed met elkaar vinden en al snel besloten ze samen iets groots te ondernemen: ten strijde trekken tegen het regime van de Syrische president Bashar Assad.

Harroun zat iedere avond tot zonsopgang met zijn nieuwe Syrische vriend te drinken en te praten. Ze spraken honderduit over de strijd tegen Assad. Hoe het regime haar eigen burgers bestookte met tanks, straaljagers en zelfs gifgas. Mensenrechtenorganisaties betichtten Syrische militairen van oorlogsmisdaden, waaronder het verkrachten van gevangenen en het vermoorden van kinderen. De internationale gemeenschap stond erbij en keek ernaar. Harroun zei:

“De walgelijkheden die dat totalitaire regime beging maakten mij kwaad. Het maakte me zo boos dat ik de wapens wilde opnemen om te vechten tegen mensen die dit soort misdaden plegen.”

En dus meldde hij zich aan bij een strijdgroep die vecht tegen Assad: het Vrije Syrische Leger (VSL). De liberale militie wordt gesteund door de Verenigde Staten en neemt het op tegen zowel het regime als tegen extremistische groepen als Islamitische Staat (IS) en Jabhat al-Nusra, een aan Al-Qaeda gelieerde beweging. Harroun belde zijn moeder op om te zeggen dat hij zijn militaire ervaring zou gaan inzetten om zij aan zij met “eerzame lieden” te strijden.

De oversteek

In januari staken Harroun en de activist per voet de Syrische grens over. In het stadje Azaz ontmoetten ze hun VSL-commandant. De Amerikaan kreeg een kalasjnikov en een ander geweer en liet meteen zien dat hij hier professioneel mee kon omgaan. De strijd kon beginnen.

Harroun raakte al gauw in gevecht met regeringstroepen, maar moest zich terugtrekken en werd min of meer gedwongen zich bij een andere strijdgroep aan te sluiten. Hij maakte meerdere video’s van gevechten, gevangen militairen en van zijn verwondingen. In februari keerde hij terug naar Istanbul om te praten met Amerikaanse functionarissen. Hij was ervan overtuigd dat hij informatie voor ze had die van cruciaal belang was.

Hij zou namelijk voor Al-Nusra hebben gevochten, een beweging die door de VS als terroristische organisatie was aangemerkt. De Amerikanen zeiden tegen Harroun dat hij in Turkije werd gezocht vanwege het betreden van het land zonder de benodigde papieren. Hij liet zich overhalen om mee te reizen naar de VS, waar hij door FBI-agenten werd onthaald met een feestmaal en de nodige biertjes.

Terug in de VS

Nadat Harroun de laatste hap van zijn biefstuk nam, werd zijn vleesmes afgepakt en werd de “Syriëganger” in de boeien geslagen. Hij werd aangeklaagd voor het steunen van een terreurbeweging en bracht zes maanden door in een isoleercel - wat zijn tol eiste op de emotioneel labiele man. In september 2013 kwam hij na een akkoordje met justitie weer op vrije voeten, maar hij was niet meer dezelfde persoon als voorheen. Hij zei:

“Mijn veroordeling laat het Syrische volk niet alleen zien dat Amerika hen niet gaat helpen, maar dat Amerikanen die hen wel proberen te helpen zullen worden gestraft.”

Al gauw werd Harroun depressief en begon hij verschillende soorten drugs te gebruiken. Zijn familie probeerde hem aanvankelijk te helpen, maar kon de druk op den duur niet meer aan. Op 8 april 2014 ontving Harrouns moeder het bericht dat haar zoon was overleden aan een overdosis heroïne, antidepressiva en andere drugs. Hij is 31 jaar geworden.

Harroun werd begraven in Arizona. Terwijl hij een jaar eerder nog vastzat voor het helpen van een afdeling van Al-Qaeda, ligt hij nu tussen de Amerikaanse oorlogshelden. Of hij moet worden gezien als terrorist, held, avonturier of impulsief warhoofd - daarover zal waarschijnlijk nooit enigheid worden bereikt.

Het levensverhaal van Eric Harroun werd zeer uitgebreid en op fascinerende wijze opgetekend door The New Yorker. Lees hier het volledige artikel Lost in Syria (4777 woorden, leestijd circa 20 minuten).