Toekomst Griekenland in muntunie inzet fel debat

Eurolanden en regering-Tsipras voeren toon op, vlak voor overleg.

Premier Tsipras Foto Reuters

De gedachte waar iedereen zich vanavond waarschijnlijk aan zal vasthouden is dat het tijdens vijf jaar eurocrisis uiteindelijk altijd gelukt is om een oplossing te vinden. Verdere geruststellingen zijn er niet voor het ingelaste Eurogroepoverleg over Griekenland. De regering-Tsipras en haar schuldeisers, Duitsland voorop, liggen op ramkoers.

De bijeenkomst in Brussel is bedoeld om minister van Financiën Yanis Varoufakis een concreet voorstel te laten doen waardoor Griekenland en de andere eurolanden de komende maanden met elkaar verder kunnen, ondanks de resolute Griekse afwijzing van een nieuw hulpprogramma. De nieuwe linkse premier Alexis Tsipras kreeg hiervoor gisteren de steun van het parlement. „Griekenland kan niet terugkeren naar het tijdperk van reddingsplannen”, zei hij.

Speltheoreticus Varoufakis voerde de spanning op: „We zijn niet uit op een botsing”, zei hij in het parlement. „We zullen er alles aan doen om die te voorkomen. Maar als je een botsing niet eens wilt overwegen, moet je niet onderhandelen.” Hij wil een overgangsperiode van een half jaar, die gefinancierd wordt door de uitgifte van kortlopende staatsobligaties, de winst die de Europese Centrale Bank maakt op Griekse staatsleningen en een kleiner begrotingsoverschot. In die periode moet er dan een overeenkomst gesloten worden over schuldverlichting.

Minister van Defensie Panos Kammenos sprak onverbloemd over de mogelijkheid dat Griekenland zich tot andere geldschieters wendt „als Duitsland onwrikbaar blijft en Europa wil opblazen”. Rusland en China zouden al hulp hebben aangeboden. Minister van Buitenlandse Zaken Nikos Kotzias is vandaag in Moskou.

De Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble zinspeelde in nog iets concretere termen dan de afgelopen weken op een Grieks vertrek uit de eurozone. „We onderhandelen niet over een nieuw programma. We hebben al een programma.” Op de vraag wat er gebeurt als Griekenland niet meewerkt zei hij: „Dat is dan dat.” Iets soortgelijks zei regeringspartij VVD gisteren. Als Griekenland de eurozone moet verlaten, „dan zij dat zo”, aldus VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra.

De retoriek liep zover op dat de Amerikanen zich ermee bemoeiden. „Ik geloof niet dat we voor de neus weg moeten praten over uitkomsten waarbij Griekenland of de EU in een instabiele situatie terechtkomt”, zei minister van Financiën Jack Lew. Hij riep de eurolanden op „praktisch en pragmatisch” te zijn.