Rutte: de veiligheidsketen is in orde - oppositie ongerust over capaciteit

Premier Mark Rutte en minister van Veiligheid en Justitie Ivo Opstelten (L) tijdens het debat in de Tweede Kamer over de veiligheidsketen. Foto ANP / Martijn Beekman

Volgens minister-president Mark Rutte (VVD) is de veiligheidsketen in orde. Het kabinet heeft aan alle betrokken diensten gevraagd of zij het werk dat er nu ligt aankunnen, inclusief de nieuwe prioriteiten die worden gesteld, en het antwoord daarop was ja. De Tweede Kamer debatteert vanavond met minister Ivo Opstelten (Veiligheid en Jusititie, VVD) en Rutte over de situatie van de veiligheidsketen.

Update 19.50 uur - De Tweede Kamer krijgt hoorzitting

De Tweede Kamer mag de vertegenwoordigers van de veiligheids- en opsporingsdiensten zelf ondervragen of zij hun werk aankunnen of niet. Dat beloofde Rutte tijdens het debat vanavond. Maar een dikke meerderheid liet weten voor de CDA-motie voor zo’n hoorzitting te zullen stemmen, inclusief coalitiepartij PvdA. Rutte maakte wel een voorbehoud: het kabinet wil eerst zijn eigen analyse van het vraagstuk maken en aan de Kamer presenteren. Dat is gewoon de normale weg. Er wordt dan meteen gekeken of er extra geld bij moet komen, aldus Rutte. CDA-fractievoorzitter Sybrand Buma kon zich hier wel in vinden, maar brengt de motie donderdag wel in stemming.

Volgens de premier wordt er voortdurend gekeken of er knelpunten zijn in de keten en of er op termijn bijgestuurd moet worden, al dan niet met meer geld. Binnenkort zal hij daarover de Kamer inlichten. Rutte zei dat er altijd keuzes moeten worden gemaakt bij de inzet van de diensten. Het kabinet doet dat ook en vindt die verantwoord.

Op het verzoek van SP-leider Emile Roemer een hoorzitting te houden met de veiligheidsdiensten reageerde Opstelten afwijzend.

Twitter avatar fonslambie Fons Lambie #PvdA wil motie over hoorzitting met veiligheidsdiensten steunen, zegt Samsom. Dan is er een meerderheid. #antiterreurdebat
Twitter avatar Jorn Jorn Jonker Pechtold wil dat Kamer zelf kan controleren of veiligheidsdiensten genoeg krijgen. Komt met motie
Twitter avatar jeroenvdommelen jeroen van dommelen #Opstelten wil niet dat de Tweede Kamer een hoorzitting houdt met veiligheidsdiensten. Hij wil eerst met z’n eigen plan komen. #terreurdebat

Ongerustheid bij oppositie over capaciteit

Bij de oppositiepartijen leeft veel ongerustheid over de capaciteit van de inlichtingendiensten. De partijen zeggen berichten binnen te krijgen dat de opsporings- en veiligheidsdiensten te veel werk op hun bord krijgen.

Roemer wil dat er een onderzoek komt naar het gebrek aan capaciteit. Ook de ChristenUnie begrijpt niet waarom het kabinet doet alsof alles in orde is in plaats van toe te geven dat er een aanvulling nodig is. D66 verweet het kabinet dat het alleen maar reactief bezig is en niet vooruitdenkt. Bovendien duurt het te lang voordat maatregelen worden uitgevoerd. De VVD viel daarop D66 aan, omdat die juist zelf alleen maar reageert en dan altijd negatief, zei VVD-fractieleider Halbe Zijlstra.

PVV-leider Geert Wilders hekelde het feit dat het kabinet in de afgelopen maand, na het eerste debat over de aanslagen in Parijs, opnieuw niets heeft gedaan. Hij wil dat minister Ivo Opstelten aftreedt.

Coalitiepartijen VVD en PvdA geven het kabinet alle steun en ruimte om te doen wat nodig is. Daarbij is het volgens PvdA-leider Diederik Samsom niet aan politici maar aan de veiligheidsexperts om te kijken of er genoeg middelen zijn. Als er meer geld nodig is, vertrouwen VVD en PvdA erop dat het kabinet dit zal geven.

20 tot 30 mensen per persoon nodig voor permanent schaduwen

Afgelopen maandag schreef NRC-redacteur Kees Versteegh in NRC Handelsblad (€) over de capaciteit van de inlichtingendiensten onder meer het volgende:

Wie gevoel wil krijgen voor de uitdaging voor de inlichtingendiensten op het gebied van contra-terrorisme, heeft misschien iets aan drie getallen. Bij de AIVD werken – naar eigen zeggen – ongeveer 1.500 mensen. De groep jihadisten die in de gaten worden gehouden, bestaat volgens de dienst uit „enkele honderden”. Volgens deskundigen zijn voor het permanent schaduwen, afluisteren, verwerken, analyseren en interpreteren van alle gegevens, twintig tot dertig mensen nodig – per jihadist.