Column

Een avondje spijbelen levert veel fraais op

Sytske van der Ster in ‘Het Cadeau’ (Cinetree).

Traditionele livetelevisie is nog steeds veruit de meest voorkomende bron van bewegend beeld consumeren. Maar als je eens een avondje wilt spijbelen en modernere vormen beproeven, dan is de slappe dinsdagavond het beste moment van de week.

Het enige wat je gisteren niet had willen missen bij de publieke omroep was de documentaire Nada’s Revolution (2DOC/IKON), waarin de Braziliaanse Claudia Lisboa een aantal jaren een Egyptische theatermaakster volgt, van de Tahrir-revolutie tot aan de hernieuwde machtsgreep van het leger. Het is een beetje treurig relaas, omdat het emancipatie-elan van een jonge feministe op twee niveaus de kop wordt ingedrukt: politiek en in de relatie met haar verloofde. Die vindt dat ze niet moet denken maar alles te kunnen zeggen en doen: „Het is hier fucking Europa niet!”Maar dat vermoedden we al wel een beetje.

Er is zo veel ander fraais te zien, als je eens de gebaande paden verlaat en soms bereid bent iets extra te betalen. Als valentijnsgeschenk bieden de abonneewebsite Cinetree.nl en zijn sponsor iedereen gratis een korte speelfilm van 12 minuten aan: Het Cadeau is een verrassend goed regiedebuut van actrice Hanna Verboom, tevens oprichter van Cinetree. In de magische en dialoogloze vertelling over een verliefde supermarktcaissière (Sytske van der Ster) is veel visueel vernuft geïnvesteerd.

Ook gratis zijn de bijna gelijknamige digitale zender NPODoc en website NPODoc.nl. Beide vertonen in de rubriek Makers van Morgen de eindexamendocumentaire (Sandberg Academie Amsterdam) van de Nederlands-Russische Polina Medvedeva. De Champagnedrinkers is een blik vanaf de achterbank van vele taxi’s op de overlevingskunst van de inwoners van haar geboortestad Pskov, tegen de Letse grens. Daar functioneert in de informele economie een soort van UberPop-dienst, waar de chauffeurs alle inkomsten zelf mogen houden. Gedraaid uit de losse pols, zonder crew, leren we veel over hoe er in Rusland wordt gedacht over Oekraïne, Poetin en ons. Jammer alleen van de Engelse voice-over, maar dat doen ze in Rusland met bijna elke buitenlandse film.

Voor het grootste feest van deze week heb je officieel wel een abonnement op Netflix nodig. Daar werd de nieuwe exclusieve serie Better Call Saul gelanceerd, in feite een prequel van Breaking Bad. Door twintig jaar terug te gaan in de tijd, kunnen vele gruwelijk aan hun eind gekomen bijrollen uit Breaking Bad opnieuw worden geïntroduceerd.

De serie ademt na twee afleveringen al hetzelfde zwarte gevoel voor humor en brutale exploitatie van gruwelfantasieën. Het is bovenal weer een moraliteit, zoals zo vele eigentijdse kwaliteitsseries: The Sopranos, The Wire, Mad Men.

Hoe kon de extreme obsessie met de marktfilosofie, met de indeling van de wereld in winnaars en verliezers, ertoe leiden dat ranzige gangsters als Tony Soprano en gladde advocaten als Saul (die de naam van een Farizeeër zelf koos) uiteindelijk de dienst gingen uitmaken in een steeds amoreler universum? Kijk maar!

Saul noch Tony zou de vorige alinea begrijpen, laat staan onderschrijven. Maar hun schuldgevoel bij brekende botten en schedels splijtende kogels spreekt boekdelen. Het zijn, of we dat willen of niet, onze nieuwe helden.