Die trucs verkopen ze ook in de winkel

Elke week analyseert een expert een tv-programma binnen zijn vakgebied. Dit keer: goochelaar Ron Timmer over Mindf*ck.

‘Mindf*ck heeft de lat voor goochelen op televisie heel hoog gelegd”, zegt Ron Timmer van goochelwinkel Magic Shop. Timmer is enthousiast over tv-goochelaar Victor Mids, die als kind al in de winkel kwam. Timmer is niet zo zeer onder de indruk van de trucs – vaak roept hij tijdens het kijken: „Die hebben wij ook in de winkel!” Maar van Mids’ showmanschap: „Bij goochelen draait het om presentatie. Dit zijn geen wereldschokkend prestaties, maar hij brengt het subliem.”

Aan de koffietafel in zijn goochelwinkel te Heemskerk kijken we naar het tv-programma Mindf*ck (AVROTROS). Goochelaar Victor Mids wandelt over straat en doet trucs met voorbijgangers. Daarnaast haalt hij verbazingwekkende psychologische stunts met ze uit. Alsof hij hun gedachten kan lenen. Timmer gaat de trucs niet uitleggen, want dat is tegen de erecode van goochelaars. Bovendien leeft hij van de handel in trucs.

Is het geen montagefuck?

We zien een voorbijganger een bedrag op de hand van de goochelaar schrijven (4,50 euro). Mids sluit zijn hand, doet hem open, en kijk: daar ligt het juiste bedrag in muntgeld. „Die truc hebben wij ook in de winkel, maar dan haal je het geld uit je broekzak. Goochelen draait om originaliteit, om de bekende truc net een andere draai te geven. Dus doet Mids het in zijn hand.”

Soms zegt Timmer: „Hier is in gesneden.” Voorzichtig formulerend: „Ik zie wel dingen waarin hij de grens opzoekt van wat toelaatbaar is in manipulatie achteraf.” Minder genadige critici zeggen dat Mids zijn trucs gewoon met montage oplost – even de camera stilzetten en snel iets verwisselen. Ze wijzen erop dat Mids meerdere takes per opname maakt. Na een shotwissel blijken bijvoorbeeld twee hoepels te zijn verwisseld, of een speelkaart op het ijs een stukje te zijn verschoven. Mindfuck? Montagefuck! Timmer bestrijdt dit: „Dit is een keiharde registratie. Mids kan dit ook zonder camera. De verbazing bij de toeschouwers is wel degelijk authentiek.”

Volgens Timmer is er een andere reden voor de montagekeuzes. „Goochelen draait goeddeels om afleiden. Je moet de blik van de kijker ergens anders heen leiden, zodat je met je handen je truc kunt doen. Maar de camera kun je niet afleiden. Dus moet je wel iets doen met de cameravoering en de montage om aan de tv-kijker over te brengen wat de voorbijganger heeft beleefd.”

We zien hoe Mids een scholier laat denken aan iemand die hem gaat bellen. En prompt rinkelt diens telefoon en is diegene ook echt aan de lijn. Verder raadt Mids welk liedje radio-dj Gerard Ekdom in zijn hoofd heeft (‘West End Girls’ van de Pet Shop Boys). Mids claimt dat hij hiervoor zijn medisch-psychologische kennis inzet – hij vertelt er altijd bij dat hij ook huisarts is. Die wetenschappelijke pretentie leverde Mids kritiek op van wetenschapsfilosofen. Zijn trucs hebben niets met psychologie of medische wetenschap te maken, stellen zij verontwaardigd.

Voor Timmer hoort dat allemaal bij de show. Mids is volgens hem voornamelijk ‘mentalist’ – de tak van goochelen die Uri Geller ook beoefent. Van oudsher hoort daar wat spirituele rook bij. Timmer: „Wij vinden mentalisme een vorm van goochelen, maar de mentalisten denken daar anders over. Mids kan geen gedachten lezen, hij kan gedachten sturen. Puur door de toeschouwer te manipuleren. Hij geeft wel degelijk richtlijnen, maar we zien het niet.”