Bestel via een smartphone een lift en zweef naar je bestemming

Eind 2015 wordt in Israël een nieuwe vorm van openbaar vervoer gelanceerd; zwevende gondels op bestelling.

Ontwerptekening van de SkyTran. Op het eerste gezicht vertoont het vervoerssysteem overeenkomsten met een kabelbaan. Beeld SkyTran

Je midden in de stad van de ene plek naar een andere bewegen, met een snelheid van 240 kilometer per uur. Lijkt onmogelijk, al helemaal zonder ongelukken te veroorzaken.

Maar in Israël willen ze het proberen. Op de campus van het bedrijf Israel Aerospace Industries (IAI) in Lod vindt eind 2015 de mondiale primeur plaats van de SkyTran, een nieuwe vorm van openbaar vervoer.

Op het eerste gezicht vertoont dit vervoerssysteem overeenkomsten met een gangbare kabelbaan. Een groot verschil is dat de cabines niet aan een kabel hangen, maar onder een geleidebaan zweven. Dit kan met behulp van magnetic levitation (Maglev), een experimentele techniek die ook toegepast is in magneetzweeftreinen, zoals die onder meer in Japan in gebruik zijn. Dankzij het magnetisch veld is er geen sprake van een fysiek ophangingssysteem en kunnen de gondels geruisloos en energiezuinig voortbewegen. Lineaire motoren zorgen voor de aandrijving.

Een tweede verschil met een kabelbaan is dat de SkyTran gebruik kan maken van een netwerk, net zoals bijvoorbeeld het spoorwegnet. De route is dus niet beperkt tot een enkelvoudige verbinding tussen twee punten. Extra bijzonderheid: het systeem is volledig vraaggestuurd, de passagier kan via een computer of smartphone een voertuig bestellen, en het vervolgens rechtstreeks naar de plaats van bestemming laten zweven, zonder tussenliggende haltes aan te doen.

„Een dergelijk systeem moet je om te beginnen het voordeel van de twijfel gunnen”, vertelt Bert van Wee, hoogleraar transportbeleid aan de TU Delft. „Zelfs bij Philips mislukken ruwweg acht van de tien noviteiten. De twee die wel lukken, compenseren de mislukte gevallen.”

Volgens Van Wee zal het eventuele succes onder meer afhangen van het aanbod aan passagiers. „Als die capsules de beloofde hoge snelheid niet halen, bijvoorbeeld om veiligheidsredenen, zal de vervoerscapaciteit van de SkyTran aanzienlijk lager zijn van die van een metro”, aldus Van Wee. „Daar staat tegenover dat de constructie van een metro schreeuwend duur is en de aanleg vaak erg complex. Een tram of light train neemt dan weer veel ruimte in beslag. Het voordeel van de SkyTran is het uiterst geringe ruimtebeslag, terwijl de bouw waarschijnlijk relatief goedkoop kan uitpakken.”

Na voltooiing van de enkele lijn in het demonstratieproject op de IAI-campus staat een vervolgproject op de planning in Tel Aviv. In ontwikkeling zijn verder andere SkyTran-netwerken in Toulouse (Frankrijk), Kerala (India) en San Francisco (Verenigde Staten).