Column

Wat is meer waard? V&D of de boekwinkel?

Wow. Wat een verschil. Ogenschijnlijk dezelfde producten in de schappen, maar het verschil in winstgevendheid tussen de warenhuizen van V&D en van Wehkamp is het verschil tussen bijna failliet en boven Jan.

Over de cijfers straks meer, eerst de aanleiding voor de vergelijking. Dat is een rechtszaak van een voormalige financieel directeur van de holding waartoe Wehkamp behoort. Hij had daar een tijdje gewerkt. Bij zijn aanstelling had hij een bonus bedongen of gekregen, dat wordt in het vonnis niet helemaal duidelijk, van 18 miljoen euro als het webwarenhuis een beursnotering kreeg. Als die niet doorging en de aandeelhouders bijvoorbeeld zouden kiezen voor nieuwe financiering plus een portie extra dividend, dan zou hij die bonus ook krijgen. De beursgang bleef uit, maar er kwam, toen hij alweer weg was, wel een herschikking van de aandelen inclusief extra dividend. Bingo. De rechter zei: u heeft recht op die 18 miljoen euro.

Iedereen kan hier zijn eigen vooroordeel op projecteren. Dat een goeie jurist zijn dure geld waard is, maar een slechte meer kost. Dat de particuliere eigenaren van Wehkamp, zoals voormalig KPN-bestuursvoorzitter Ad Scheepbouwer, als een soort private-equityfinanciers meer op inkomsten letten dan op kosten. Dat vette bonussen en superdividenden bij private- equityfinanciers sowieso dagelijkse kost zijn. En dat bijna alles per e-mail regelen, zoals hier, ook een nadeel heeft: er ontstaat een onuitwisbaar papieren spoor. Want ergens stond dat de ex-directeur ook recht had op die bonus als hij al niet meer bij de zaak was.

Nu Wehkamp en V&D. Ze zijn allebei warenhuizen. Maar V&D werkt in ruim 60 winkels in (dure) stadscentra en Wehkamp heeft een webwinkel, een kolossaal magazijn in aanbouw in Zwolle plus een financieringsmaatschappij voor klanten die op afbetaling kopen.

Wehkamp is dusdanig winstgevend dat de eigenaren zichzelf de laatste twee boekjaren (2012-2014) alleen al samen 90 miljoen euro dividend hebben uitgekeerd. V&D bedelt nu bij bonden, vastgoedverhuurders, leveranciers en de Amerikaanse aandeelhouder Sun Capital.

In 2010 kocht Sun Capital 62 V&D-warenhuizen plus 55 La Place-restaurants (waarvan 11 franchisenemers) en betaalde toen ongeveer 60 miljoen euro. Dat is tweederde van twee jaar Wehkamp-dividend. In de transactie kreeg Sun van de vorige eigenaar Maxeda ook ruim 67 miljoen mee aan eerder geleden verliezen die nog verrekend konden worden met toekomstige winsten. Die er niet kwamen. Een veeg teken.

Op de balans hebben de merknamen, dat zullen V&D en LaPlace zijn, een waarde van 18 miljoen euro. Niet veel, dat zegt ook wel wat. Stel dat het hele bedrag voor V&D is, dan is dat drie ton per winkel. Maar LaPlace doet ook mee, dus is de merknaamwaarde per warenhuis nog een stuk lager. Anderhalve ton?

Vergelijk het met wat sommige boekhandels van Polare vorig jaar waard bleken. Scheltema in Amsterdam: 457.000 euro. Donner (Rotterdam) 386.050 en Broese (Utrecht) 300.000. Maar dat was ná het faillissement van Polare.

Gezien de geringe waarde van de merken kocht Sun in 2010 V&D en LaPlace in de uitverkoop. Of eigenlijk: in een pseudo-faillissement. Sindsdien leven V&D, LaPlace en zijn ongeveer 10.000 werknemers op geleend geld in geleende tijd. Daar verandert de ‘redding’ niks aan.