V&D, Blokker en stadscentra: ’t blijft wankelen en kwakkelen

Twee vertrouwde namen, twee keer pijn. De een kwakkelt, de ander wankelt. De wankelende warenhuisketen V&D wist gisteren na een weekeind onderhandelen een gevreesd bankroet af te wenden. V&D verraste met een reddingsactie van zijn winkelverhuurders, zijn banken en private-equity-eigenaar Sun Capital. Vanochtend volgde meteen een kortingsactie van 20 procent op „bijna alles”.

De directie van de kwakkelende Blokker-winkels, een dochter van familiebedrijf Blokker Holding, kondigde een reorganisatie aan die 440 (van de 7.200) medewerkers hun baan kost. Een schril contrast met de ‘Bingo Weken’ nu in de winkels. Verder wil Blokker in ongeveer 250 eigen winkels de personeelsbezetting aanpassen aan de piekuren van zijn klanten.

Voor de Nederlandse stadscentra waar V&D en Blokker vaste klanten zijn, verandert er nu niks. Ogenschijnlijk, althans.

Maar de trends die ons winkelgedrag veranderen en die Blokker en V&D door elkaar schudden, zijn structureel van karakter. Als eerste is er de stagnatie of krimp van het besteedbaar inkomen van huishoudens. Ook al ramen de deskundigen dit jaar een wat hogere economische groei, de consumenten steken extra geld liever in het aflossen van hun (woning)schulden en in het opvetten van hun spaarvarken dan in extra aankopen. In de detailhandel verdwijnen de laatste restjes reserves. De kaalslag in de winkelstraten is heel zichtbaar. Permanente uitverkoop, faillissementen (Halfords, Mexx, Schoenenreus) en alom de borden Te Huur en Te Koop.

De tweede trend is het winkelen via internet. Daar pakken winkeliers wel omzetgroei, soms met dubbele cijfers. De povere koopkrachtgroei werkt als extra stimulans voor mensen om goedkopere webwinkels te bezoeken.

Dankzij de opkomst van de webwinkels hebben klanten meer keuze dan ooit. Dat is een positieve trend die gemakkelijk vergeten wordt in het kommer-en-kwelnieuws uit de winkelstraten.

Voor de deels jarenlang actieve en loyale werknemers van de winkelgiganten is het zuur. V&D heeft nog steeds de eenzijdig opgelegde loonsverlaging van 6 procent van het personeel nodig, terwijl de vakbonden nu niet verder willen gaan dan 2 procent. Op zich al een ongewone concessie. Werknemers worden gedwongen te kiezen tussen baanbehoud of loonsverlaging, met als consequentie een lagere WW-uitkering als het baanbehoud over bijvoorbeeld een jaar geen standhoudt. Volgende week dient de zaak bij de rechter. Wie zich afhankelijk maakt van de rechter voor zijn overleven, heeft te maken met een wankel warenhuis én een wankel reddingsplan.