Hoe HSBC criminelen en dictators hielp belasting te ontduiken

Foto Reuters

Het beeld dat oprijst uit de Swiss Leaks, het ‘lek’ van geheime Zwitserse bankgegevens van HSBC, is er een van een bank waar de ‘foute’ klant met open armen werd ontvangen. Familieleden van dictators, corrupte Afrikaanse overheidsdienaren, internationale criminelen, handelaren in bloeddiamanten, of gewoon (steen)rijke westerse particulieren van allerlei pluimage die de fiscus probeerden te ontlopen - iedereen kon met zijn geld terecht bij de Zwitserse tak van de Britse bank, waar totale discretie selling point number one was.

Sterker, de bank ging zelf actief op zoek naar dit soort klanten en haalde hen binnen met “agressieve marketingcampagnes”, aldus The Guardian, die mede onderzoek deed naar de wantoestanden bij de bank in de periode 1998-2007.

Na de onthullingen zakte de koers van de bank 1,5 procent:

De gelekte gegeven zijn al jaren oud en HSBC zegt inmiddels haar leven te hebben gebeterd. Hoewel de toekomst moet uitwijzen of het daadwerkelijk gedaan is met de praktijken. Ondertussen geven de talloze voorbeelden die naar boven zijn gekomen met de onthullingen een onthutsend inkijkje in hoe het er in de praktijk bij de bank aan toeging en wat voor mensen allemaal gebruik maakten van de diensten van HSBC (overigens lang niet altijd illegaal).

Bloeddiamanten

Volgens de internationale onderzoeksjournalistengroep International Consortium of Investigative Journalist (ICIJ) tonen de documenten ook dat er grote sommen geld werden gestald bij het Zwitserse filiaal van HSBC van diamanthandelaren van wie vast staat dat ze in oorlogsgebieden hebben gewerkt, en dat ze edelstenen hebben verkocht om rebellies of oorlogen te financieren in hun land. Oorlogen waarbij vele doden zijn gevallen, benadrukt het journalistennetwerk.

In de Swiss Leaks duiken verder nog talloze namen van internationale beroemdheden op, zoals zangeres Tina Turner en Formule 1-coureur Fernando Alonso. Bij deze celebrities is weliswaar lang niet altijd sprake van belastingontduiking. Deze klanten bankierden onder andere bij HSBC:

Codenamen

The Guardian haalt een memo aan waarin een manager van HSBC doorneemt hoe een in Londen woonachtige klant (codenaam ‘De Schilder’) en zijn vrouw de Italiaanse fiscus kunnen tillen. “Het risico voor het stel is natuurlijk dat als ze terugkeren naar Italië de Britse belastingdienst informatie over hen zal doorspelen aan de Italiaanse”, schrijft de manager.

De Britse krant schrijft tevens dat managers van HSBC totaal niet verwonderd zijn noch vragen stellen als een klant grote hoeveelheden contante Deense kronen komt opnemen. Sterker, personeel krijgt de instructie om die klant “alleen via één van haar drie dochters te benaderen die woonachtig zijn in Londen.” Want:

“Rekeninghouder woont in Denemarken, dit is cruciaal omdat het daar strafbaar is om in het buitenland een rekening te hebben zonder dat te vermelden.”

Dergelijke voorvallen zijn geen incidenten, meldt de krant. Bankmedewerkers van HSBC in Zwitserland verstrekken klanten met regelmaat grote sommen contant geld, vaak in vreemde valuta waar de klant niets aan heeft in Zwitserland, zonder daarbij enige vragen te stellen. Soms worden er zelfs ‘broodjes’ van 100.000 dollar per keer meegegeven, die door de klant vervolgens per post naar zijn of haar thuisland worden verstuurd om zo de belastingdienst te misleiden.