Shell is nu eens niet de bad guy

Foto Newscom

Kinderen mogen niet buiten spelen. Fruit en groente kan niet worden verbouwd in de tuin. De grond in de Carousel-buurt van Carson, een voorstad van LA, is vergiftigd door de ondergronds opgeslagen olieproducten - van Shell.

Het mantra onder inwoners en activisten is dan al snel: Shell is de boosdoener, Shell doet vast en zeker niks, Shell moet boeten.

Daar klopt niet veel van, zegt advocaat Thomas Girardi. Hij vertegenwoordigt zo’n twaalfhonderd betrokken inwoners van Carousel. “Shell is de good guy”, zegt hij.

Schikking van formaat

Als een van de top-letseljuristen in LA heeft Girardi onlangs een schikking van formaat voor elkaar gekregen. Shell betaalt zo’n 240 miljoen dollar (212 miljoen euro) voor het schoonmaken en vervanging van besmette grond. Een deel van dat bedrag (90 miljoen dollar) dient als genoegdoening voor getroffen bewoners.

Al is het een fractie van de omzet en winst:

Wat de schikking volgens Girardi bijzonder maakt, is Shells bereidheid om te betalen terwijl de aansprakelijkheid op z’n minst ter discussie staat. Volgens de advocaat doet de onderneming ‘het goede’, waar een slepend proces voor de hand had gelegen.

Nooit een geheim

Shell is al lang actief in Californië. Het destijds braakliggende land in Carson werd in de jaren 20 gekocht. Tot 1967 draaide een raffinaderij van het oliebedrijf er op volle toeren. Onder de grond van de huidige Carousel-buurt sloeg Shell restanten op in ondergrondse tanks. Dat is nooit een geheim.

Shell verkoopt het land in de jaren zestig aan projectontwikkelaar Barclay Hollander, voor een lage prijs vanwege de potentiële bodemvervuiling. Volgens Shell ligt het voor de hand dat Barclay - inmiddels eigendom van Dole Food (omzet 4,5 miljard dollar, 25.000 werknemers) - de boel moet opruimen voordat bewoning denkbaar is. Barclay ontkent dat Shell duidelijk was. Het lekken van gevaarlijke stoffen zou zijn verhuld door de olieboer.

Drie vrachtwagens grond

Barclay ruimt nauwelijks iets op voordat het de wijk bouwt. Drie vrachtwagens grond, zegt Girardi. “Terwijl er zeker 20 duizend weg moeten.”

Voor de bewoners van de middenklassewijk maakt het niet veel uit wie verantwoordelijk is. Hun kinderen werden ziek, de zaak moet worden opgelost. Voor de rechter was wél van belang wie moet boeten. Nadat Girardi zijn class action suits (groepsrechtszaken) tegen Shell en Dole begon namens de inwoners, wordt hem snel duidelijk dat Shell transparant handelt.

“We hebben een schriftelijke verklaring van 45 jaar geleden waarin staat: dit land is vele malen méér waard, maar het is besmet. We zijn het er over eens dat jullie, Barclay, dit wegwerken. Dat staat er.”

Pas maar op, Dole

Dus vanzelfsprekend ging de rechter akkoord met de schikking, zegt Girardi. Het is een vriendelijke man maar ook een gevreesde pitbull. Neem de zaak waarmee hij beroemd werd, en die in 2000 werd verbeeld in de speelfilm Erin Brockovich. Girardi was een van de advocaten die 300 miljoen dollar loskreeg van elektriciteitsbedrijf PG&E vanwege watervervuiling: een recordschikking.

Nu gaat de advocaat achter Dole aan. Hij eist ‘ongeveer hetzelfde bedrag’ als wat Shell betaalt. “Walgelijk”, zo omschrijft hij Dole en zijn advocaten. “Ik heb nog nooit zo’n trieste bende meegemaakt” - een stevige uitspraak van een man die de afgelopen 48 jaar honderden grote bedrijven aanklaagde vanwege laakbaar gedrag. Maar Girard herhaalt: “Nooit.”