Moeten de Chinezen nu aan nummer 39 met aardappels?!

De bevolking van China groeit. Om alle Chinezen in de toekomst te voeden, moeten ze nu leren aardappels te eten. Het Nederlandse bedrijfsleven wil daar wel bij helpen.

Chinezen houden niet echt van aardappels, of het moeten de frieten zijn van McDonald’s of van Kentucky Fried Chicken. Aardappels, vier eeuwen geleden naar het Rijk van het Midden gebracht door Portugezen en Hollanders, verdienen meer waardering, vinden de autoriteiten die de tudou (aard- of modderboon) gaan opwaarderen tot officieel basisvoedsel.

De campagne op radio, televisie en in kranten om China aan de aardappel te krijgen, komt nu voorzichtig op stoom. Aardappelproducenten zien al uit naar dezelfde voorkeursbehandeling als de rijstkwekers en tarweboeren. Rijst en tarwe (noedels) zijn in China al langer gekwalificeerd als basisvoedsel en dat heeft allerlei consequenties voor de verbouwing, het transport en vooral de prijsstelling.

Hebben de kameraden van de partij niets beters te doen?

Aardappels gelden als eten van armelui en roepen herinneringen op aan tijden van schaarste en hongersnoden. Alleen in delen van het noorden en in de moslimgebieden wordt de aardappel niet versmaad: het van oorsprong Russische gerecht disanxian (aardappel, aubergine, paprika, tomaten, knoflook en rund- of schapenvlees) is ronduit heerlijk, maar dat weet men niet in het zuiden.

Hebben de kameraden van de partij en staat niets beters te doen dan zich druk te maken over een bestanddeel in een bijgerecht en dreigt er een voedselcrisis, vroegen internetters zich afgelopen week af. Het antwoord van de autoriteiten luidt dat in China – met 20 procent van de wereldbevolking en slechts 10 procent van de mondiale landbouwgrond – de zelfvoorziening op voedselgebied een prangende staatszaak is. Geschat wordt dat China de komende tien jaar jaarlijks 100 miljoen ton extra nodig heeft om de groeiende bevolking te voeden. Nu al worden rijst en tarwe geïmporteerd, zij het in bescheiden mate en met grote politieke en nationalistische tegenzin.

Deskundigen op de Chinese landbouwuniversiteiten zeggen dat de aardappel van cruciaal belang is om in de toekomstige vraag naar basisvoedsel te voorzien. Vandaar dat de autoriteiten, behalve een officiële statusverhoging van de aardappel, ook verdubbeling van de productie hebben verordonneerd: van 5 miljoen hectare landbouwgrond nu naar 10 miljoen hectare in 2020. China is overigens nu al met 90 miljoen ton de grootste producent van aardappels ter wereld. Maar die worden hoofdzakelijk geëxporteerd of verwerkt tot friet voor fastfoodketens.

De aardappel groeit snel en heeft minder water nodig

Volgens de aardappellobby heeft de ‘aardboon’, een telg van de nachtschadefamilie, nog andere, niet te ontkennen voordelen boven rijst. Aardappels hebben veel minder water nodig, groeien snel en kunnen gepoot worden in natte en droge gebieden, zelfs tussen twee rijstoogsten in. Dat zijn sterke troeven in een land dat als gevolg van urbanisatie, industrialisatie, vervuiling en klimaatverandering kampt met een toenemende schaarste aan water en landbouwgronden.

Uit de eerste reacties in de media blijkt dat de autoriteiten een lange weg te gaan hebben als ze de culturele en culinaire reserves jegens de aardappel weg willen nemen. Consumenten hebben een punt, de Chinese aardappelrassen komen niet in de buurt van de bintjes en de eigenheimers. Ze zijn meestal te zoet of te smakeloos.

Daar ligt een taak voor de Nederlandse aardappelwetenschap en -export die, zo blijkt uit de reacties, uit welbegrepen eigenbelang staat te trappelen om van Chinezen aardappeleters te maken.