Even je mail checken, en je bent weer wat dommer geworden

Telefoon, collega’s die langslopen, en die constante aanvoer van ongelezen e-mails. Ons brein is overbelast, daarom kunnen we ons zo slecht concentreren. De Amerikaanse neurowetenschapper Daniel Levitin schrijft daarover in zijn populair-wetenschappelijke boek Een opgeruimde geest, onlangs in het Nederlands vertaald. In een interview met de Volkskrant zei hij vorige week: “Wist je dat je IQ daalt elke keer als je je mail checkt?” Klopt dat wel?

Waar is het op gebaseerd?

Levitin mailt dat hij waarschijnlijk verkeerd gequoot is. Mailen verlaagt namelijk alleen je effectieve IQ. En, vult hij aan, het gaat niet om het checken van je e-mail, maar om de wetenschap dat er een ongelezen e-mail in je inbox staat.

Maar verkeerd gequoot is hij niet. Op ons verzoek heeft de auteur van het interview de geluidsband nog eens teruggeluisterd: Ze mailt: “Hij zegt toch echt: ‘did you know that your IQ drops with ten points every time you check your e-mail?’”

In zijn boek noemt Levitin de daling van IQ ook:

“Uit (…) onderzoek bleek dat de wetenschap dat er een ongelezen e-mail in je inbox zit terwijl je je probeert te concentreren op je werk, je effectieve IQ met tien punten kan reduceren.”

De bron: een onderzoek van de Brit Glenn Wilson.

En, klopt het?

Eerst maar even goed naar het onderzoek van Glenn Wilson kijken. Op Wilsons website staat een ietwat geïrriteerd document over het onderzoek. Wilson zette het online, omdat zo veel verkeerde interpretaties in de media terecht zijn gekomen. Die wil hij voor eens en voor altijd de wereld uit hebben.

Omstreden onderzoek Glenn Wilson

Om te beginnen is het onderzoek nooit in een wetenschappelijk tijdschrift gepubliceerd. Wilson deed het in opdracht van het pr-bureau van Hewlett-Packard (HP). Het was een klein onderzoek, met acht proefpersonen, bedoeld als aanvulling op een vragenlijstonderzoek met duizend proefpersonen.

Acht medewerkers van het pr-bureau deden twee keer een IQ-test. Een keer zonder afleiding en nog een keer terwijl er telefoons afgingen en e-mails binnenkwamen. De resultaten lieten “duidelijk zien” dat de afleiding zorgde voor een lagere score op de IQ-test, gemiddeld zo’n 10 punten lager.

Conclusies zijn juist weergegeven

Levitin heeft de conclusies van Wilson in zijn boek op zich correct weergegeven. Al hecht hij wel heel veel waarde aan dit kleine, ongepubliceerde onderzoek. Ook is de term ‘effectief IQ’ wat vaag. Het komt erop neer dat je tijdens momenten van afleiding niet je volledige capaciteit benut voor je taak. Van permanente IQ-daling is geen sprake. Al die nuances zijn in de Volkskrant weggevallen.

Ander onderzoek over afleiding in relatie tot (effectief) IQ dan het onderzoek in opdracht van HP hebben we niet kunnen vinden. Gelukkig is er wel meer onderzoek gedaan naar wat afleiding doet met je concentratie en in het verlengde daarvan je prestaties. Niet geheel verrassend concluderen veel onderzoekers dat afleiding niet goed is voor je concentratie.

Twee dingen tegelijk doen maakt dat je allebei die dingen net iets minder goed doet dan wanneer alle aandacht naar één ding gaat. Levitin is niet niet de enige die multitasken als mythe bestempelt. Maar er is ook onderzoek dat laat zien dat je jezelf (onbewust) kunt trainen om beter om te gaan met afleiding.

Conclusie

Levitins bewering over dit onderwerp is in zijn boek veel genuanceerder dan tegenover de Volkskrant. Levitins bron is echter twijfelachtig. Wel is er veel ander onderzoek dat de algemene stelling van Levitin onderschrijft: multitasken is een mythe.