Drones als handige hulpjes

Wat kunnen we allemaal met onbemande vliegtuigjes? Best veel. Van gewassen monitoren tot huwelijksvideo’s filmen – dit zijn de meest veelbelovende toepassingen van drones.

illustratie pepijn barnard

Festivalgangers zijn er al aan gewend: er gaat geen groot buitenfeest voorbij zonder het typische gezoem van een op afstand bestuurbaar vliegtuigje met rotorbladen. Camera erop, en je hebt gegarandeerd een mooie aftermovie.

Dronetechnologie ontwikkelt zich snel. Drones worden kleiner en beter, de prijzen gaan spectaculair omlaag. Tot enkele jaren geleden kostten ze honderdduizenden euro’s per stuk en werden ze bijna alleen door het leger gebruikt. Maar plots zijn drones betaalbaar geworden voor een breed publiek. Geavanceerde onbemande vliegtuigjes voor commercieel gebruik kosten zo’n 15.000 euro; een simpele consumentendrone krijg je al voor een paar honderd euro.

Dat levert natuurlijk allemaal vragen op over privacy (mag je zomaar met camera-drones rondvliegen?) en veiligheid (vliegt er straks ineens een drone tegen mijn hoofd?). Tegelijkertijd komt er meer oog voor de mogelijkheden van onbemande vliegtuigjes. Vorige week nog stelde een rapport van het Haagse innovatiecluster The Hague Security Delta voor om in Nederland een grootschalig testcentrum voor drones op te zetten. Een kanshebber daarvoor is het voormalige vliegveld Valkenburg, vlak bij Leiden. Een groep ondernemers, overheidsinstanties en belangenclubs wil van die leegstaande locatie een testterrein voor commerciële drones maken.

Wat hebben we daaraan? Waarschijnlijk best veel. Dit zijn de meest veelbelovende toepassingen van drones.

Voor de boer

Je kunt allerlei sensoren en camera’s op drones zetten. „Bijvoorbeeld multispectrale camera’s, die verschillen kunnen ontdekken in golflengtes van licht”, zegt Lucas van Oostrum, oprichter van het Haagse dronebedrijf Aerialtronics. „Dat gebruiken boeren bijvoorbeeld om te zien welke gewassen genoeg water hebben.”

Er zijn boeren die met drones gewassen besproeien, inzaaien en zelfs oogsten. Vooral op Californische wijnboerderijen – niet geheel toevallig dicht bij Silicon Valley – gebeurt al flink wat met drones. „In Nederland begint dat nu te komen”, zegt Van Oostrum.

Voor de bewaker

Met drones kun je ook mensen in de gaten houden. Dat is handig voor bewakers. Het wereldwijde beveiligingsbedrijf G4S experimenteert al enkele jaren met onbemande vliegtuigjes. Het beveiligt onder meer bedrijventerreinen en evenementen. Drones worden ingezet als vliegende beveiligingscamera’s.

De Nederlandse politie gebruikt drones voor crowd control tijdens grote evenementen: het in de gaten houden van mensenmassa’s. Met hittesensoren en detectoren van bepaalde chemicaliën worden onbemande vliegtuigjes ook ingezet voor het opsporen van drugslabs en wietkwekerijen.

Daarbij kun je je afvragen hoe het staat met de privacy: wat gebeurt er precies met al die beelden en data? Drones kunnen voor autoriteiten een manier zijn om onschuldige burgers nog beter in de gaten te houden.

Voor de fotograaf

Videoverslaglegging van festivals wordt de laatste tijd een stuk spectaculairder dankzij drones. Ook promotievideo’s, bedrijfsfilmpjes en huwelijksvideo’s kunnen met drones vanuit de lucht worden gefilmd.

Daarnaast beginnen journalisten drones te ontdekken, zij het mondjesmaat. CNN experimenteert er al een tijdje mee, en omroep PowNed vloog bij het vorige EK met een drone boven een besloten training van Oranje. Een dronefilmpje van de Utrechtse Domtoren in de mist ging onlangs viral.

De maker van dat bewuste filmpje – dat inmiddels al bijna 900.000 keer is bekeken op Youtube – kreeg overigens een boete van 350 euro. Want in Nederland heb je een vergunning nodig voor commercieel dronegebruik, maar de wet is behoorlijk vaag. Wat is de grens tussen privégebruik en commercieel gebruik precies? Waarschijnlijk wordt het door een nieuwe wet vanaf juni dit jaar eenvoudiger om legaal met drones te vliegen, ook voor fotografen en journalisten.

Voor de inspecteur

„In Nederland is inspectie veruit de belangrijkste toepassing voor drones”, zegt Van Oostrum van Aerialtronics. Denk aan olie-installaties. Als daar een inspecteur omhoog moet om de boel te inspecteren, wordt het hele proces vaak stopgezet. Met een drone hoeft dat niet, met grote kostenbesparingen als gevolg.

Telecommasten moeten ook vaak geïnspecteerd worden. Vorig jaar kondigde telecombedrijf T-Mobile al aan dat het inspecties in Nederland met drones gaat uitvoeren. Er zijn meer plekken die lastig te bereiken zijn en regelmatig geïnspecteerd moeten worden, zoals snelwegen en hoge gebouwen. „Met dat soort toepassingen verdienen wij nu het meeste geld”, zegt Van Oostrum. Exacte bedragen geeft Aerialtronics niet.

Voor de postbezorger

Het was een geslaagde publiciteitsstunt van webwinkel Amazon: vlak voor Black Friday (de grootste winkeldag van het jaar in de VS) in 2013 maakte het bedrijf bekend dat het ging experimenteren met pakketbezorging via onbemande vliegtuigjes. Dat trok wereldwijd de aandacht. Toch hebben drones sindsdien niet ineens massaal postbodes overbodig gemaakt: Amazon loopt tegen allerlei veiligheidsregels aan.

Maar pakketbezorgers kunnen nog niet helemaal gerust zijn. Amazon is niet het enige bedrijf dat proeven doet. Ook Google werkt aan bezorgdrones, en de Chinese webreus Alibaba leverde vorige week voor het eerst per drone pakketjes af in onder meer Beijing en Shanghai. Vlak bij Nederland, op het Duitse waddeneiland Juist, experimenteert het Duitse bedrijf DHL met dronebezorging van medicijnen. De Amerikaanse start-up Matternet wil in Afrika zelfs een heel netwerk van drones opzetten om op afgelegen plekken goederen en voedsel te kunnen bezorgen.

In dichtbevolkte gebieden is bezorging per drone lastiger. Maar zeker op plekken waar bezorgers nu amper kunnen komen, zouden onbemande vliegtuigjes dat werk kunnen overnemen.

Voor de crimineel

De Mexicaanse drugsdealer die eind januari een drone vol methamfetamine de Amerikaanse grens wilde overvliegen, zal wel balen. Zijn drone stortte neer, met drie kilo drugs aan boord. Het was niet de eerste keer dat smokkelaars drones inzetten: zonder mens aan boord is het een relatief veilige manier om stiekem de grens over te steken.

Ook terroristen kunnen drones inzetten. „Het is niet zo ingewikkeld om een explosief op een onbemand vliegtuigje te zetten”, zegt drone-onderzoeker Peter Wijninga van The Hague Security Delta. Precies om die reden loofde de Nederlandse overheid vorig jaar een prijs van 2 miljoen euro uit voor een systeem dat dit soort drones kan hacken in geval van nood. Wijninga: „Er moet meer aandacht komen voor zowel de voordelen als de nadelen van drones.”