Deze Zwitserse bank helpt u graag bij het tillen van de fiscus

HSBC deed niet moeilijk over belastingontduiking. De bank gaf zelf vaak grote sommen contant geld mee aan klanten.

Het beeld dat oprijst uit de Swissleaks van de Zwitserse tak van HSBC is er een van een bank waar de ‘foute’ klant met open armen werd ontvangen. Familieleden van dictators, corrupte Afrikaanse overheidsdienaren, internationale criminelen, handelaren in bloeddiamanten, of gewoon (steen)rijke westerse particulieren van allerlei pluimage die de fiscus probeerden te ontlopen; iedereen kon met zijn geld terecht bij de Zwitserse vermogensbeheerder, waar totale discretie selling point number one was.

Sterker, de bank ging zelf actief op zoek naar dit soort klanten en haalde hen binnen met „agressieve marketingcampagnes”, aldus de Britse krant The Guardian, die mede onderzoek deed naar de wantoestanden bij de bank in de periode 1998-2007. Inmiddels zou HSBC zijn leven hebben gebeterd, hoewel de toekomst moet uitwijzen of het daadwerkelijk gedaan is met de praktijken. Ondertussen geven de talloze voorbeelden die onthuld zijn een onthutsend inkijkje in hoe het er bij de bank aan toeging en wat voor mensen allemaal gebruikmaakten van de diensten van HSBC (overigens lang niet altijd illegaal).

Codenamen

The Guardian haalt een memo aan waarin een manager van HSBC doorneemt hoe een in Londen woonachtige klant (codenaam ‘De Schilder’) en zijn vrouw de Italiaanse fiscus kunnen tillen. „Het risico voor het stel is natuurlijk dat als ze terugkeren naar Italië de Britse belastingdienst informatie over hen zal doorspelen aan de Italiaanse”, schrijft de manager.

De Britse krant schrijft tevens dat managers van HSBC totaal niet verwonderd zijn en geen vragen stellen als een klant grote hoeveelheden Deense kronen contant komt opnemen. Sterker, personeel krijgt de instructie om die klant „alleen via één van haar drie dochters te benaderen die woonachtig zijn in Londen”. Want: „Rekeninghouder woont in Denemarken, dit is cruciaal omdat het daar strafbaar is om in het buitenland een rekening te hebben zonder dat te vermelden.”

Dergelijke voorvallen zijn geen incidenten, meldt de krant. Bankmedewerkers van HSBC in Zwitserland verstrekken klanten met regelmaat grote sommen contant geld, vaak in vreemde valuta waar de klant niets aan heeft in Zwitserland, zonder daarbij enige vragen te stellen. Soms worden zelfs ‘broodjes’ van 100.000 dollar per keer meegegeven, die door de klant vervolgens per post naar zijn of haar thuisland worden verstuurd om zo de belastingdienst te misleiden.

Financierden ze bloeddiamanten?

Volgens de internationale onderzoeksjournalistengroep International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ) tonen de documenten ook dat diamanthandelaren van wie vaststaat dat ze in oorlogsgebieden hebben gewerkt en dat ze edelstenen hebben verkocht om opstanden of oorlogen te financieren in hun land, grote sommen geld stalden bij het Zwitserse filiaal van HSBC. Oorlogen waarbij vele doden zijn gevallen, benadrukt het journalistennetwerk.

Een van deze handelaren in ‘bloeddiamanten’ is Abdoul-Karim Dan-Azoumi, aldus het ICIJ. Hij is eigenaar van Badica, de grootste diamantexporteur van de Centraal-Afrikaanse Republiek (CAR). Uit een VN-rapport uit 2014 blijkt dat Badica een van de belangrijkste financiers is van een rebellengroep in de CAR die een felle strijd voert met het regeringsleger. Bij die strijd zijn duizenden burgerdoden gevallen. Dan-Azoumi’s naam wordt gelinkt aan vijf rekeningen bij HSBC.