Was tennis maar altijd een teamsport

De Nederlandse tennissters versloegen Slowakije met 4-1 en bereikten zo de play-offs om een plek in Wereldgroep 1. De hoofdrol was weggelegd voor Arantxa Rus, die sterk speelde na een periode met tegenvallende individuele prestaties.

Tennisster Kiki Bertens viert dat ze Nederland op voorsprong heeft gebracht in de Fed Cup-ontmoeting met Slowakije. Foto SANDER KONING/ANP

Alles legde Arantxa Rus in die ene forehand, uit benarde positie in de linkerhoek van de baan. Hoeveel tennissers kunnen zo hard en zuiver een bal raken? Haar Slowaakse tegenstander Anna Schmiedlova kon er alleen naar kijken. Wat een manier om in de beslissende set een cruciaal breakpoint weg te werken. Vier keer kreeg Schmiedlova de kans om te breken, vier keer vocht Rus succesvol terug. Zoals ze zich ook bij een 4-3 en 30-0 achterstand niet gewonnen gaf. Om met 6-3, 2-6 en 6-4 de partij te winnen en het Nederlands Fed-Cupteam op een beslissende 3-1 voorsprong te zetten tegen het vooraf hoger ingeschatte Slowakije.

„Ik speel vaak mijn beste spel in de Fed Cup”, keek de 24-jarige tennisster uit Monster glimlachend terug. „De sfeer in het team is goed, dat doet wel wat met me.” En ze proostte samen met captain Paul Haarhuis op de overwinning met een glas champagne. De Nederlandse vrouwen wonnen ook de afsluitende dubbel en plaatsten zich na de 4-1 zege op Slowakije voor een play-offduel in april, waarin een plek in Wereldgroep 1 op het spel staat. In 1998 deed Nederland voor het laatst mee bij de beste acht landen van de wereld. Zelf keek Rus in Omnisport van Apeldoorn terug op een topweekend, waarin ze won van Magdalena Rybarikova (47ste op de wereldranglijst) en Schmiedlova (75).

Haar eigen klassering? Plaats 218, het staat er echt. Vier jaar geleden verbaasde het toptalent Rus de tenniswereld met een zege op de Belgische wereldtopper Kim Clijsters op Roland Garros. Een jaar later haalde ze in Parijs zelfs de vierde ronde. Een vaste plek bij de beste vijftig van de wereld leek in het verschiet. Maar ze raakte haar coach Hugo Ekker kwijt, de inleiding tot verval. Steeds vaker was ze veroordeeld tot het spelen van Challengertoernooien, op een lager niveau. Anoniem punten schrapen in de kelder van het profcircuit, nauwelijks geld voor coach of begeleiding, laat staan salaris.

Maar zie Rus spelen tegen Schmiedlova. Een atlete van 1,80 meter en 65 kilo, gespierd en topfit. Services tot 184 kilometer per uur, waarmee ze zelfs op het trage gravel van Apeldoorn regelmatig direct scoort. Forehands vol van topspin, af en toe een vlakke mokerslag rechtdoor. Het bijzondere balgevoel waarmee ze soms opspringend haar backhand slaat. Slim gebruikmaken van haar linkshandigheid, met slagen die fraai de baan uitdraaien. En vechten voor ieder punt. Nummer 218 van de wereld? Rus: „Ik hoop dat het snel omhoog gaat. Dat ik dit niveau ook ga halen op de toernooien.”

Captain Haarhuis had vooraf getwijfeld of hij Rus moest opstellen. Richel Hogenkamp (22) steeg recent op de wereldranglijst naar plaats 125 en mocht aanspraak maken op de plek achter kopvrouw Kiki Bertens. Maar Rus speelde de laatste weken vaker op gravel, had in de vorige ronde van de Fed Cup tegen Japan ook de beslissende partij gewonnen, en trainde voor het duel met Slowakije goed.

Achteraf kon Haarhuis alleen maar blij zijn met zijn keuze. „Van alle enkelspeelsters was Rus op papier veruit de minste, dan is het een superprestatie dat ze die twee Slowaakse vrouwen verslaat.”

Waarom ze in de Fed Cup wel kan wat haar de afgelopen twee jaar individueel nauwelijks lukte? „Het gaat niet alleen in de wedstrijden goed, ik sta al de hele week goed te trainen”, zegt Rus. De vaste regelmaat en structuur van een team is wat ze bij individuele toernooien het meeste mist. „Nu sta ik ontspannen op de baan.” Gesteund door coach Haarhuis, die met af en toe een grap of tactische tip van grote waarde is. „Soms ziet iemand langs de kant iets eerder dan jij zelf op de baan.”

De komende periode wil Rus bekijken hoe vaak ze gebruik kan maken van Nick Carr, de voormalige trainer van onder anderen Martin Verkerk. „Maar in de Challengers verdien je niet veel. Ik moet zo snel mogelijk meer WTA-toernooien gaan spelen.” Rus is niet de enige Nederlandse speelster met dit probleem. Alleen Kiki Bertens – die zaterdag van Schmiedlova verloor en gisteren van Rybarikova won – is met een langdurige plek in de top-100 verzekerd van voldoende inkomsten.

Haarhuis wil het komende half jaar proberen een sponsor te vinden om een profteam op te zetten met tennissers van net buiten de tophonderd. „Je zou als een soort schaatsteam een sponsor aan je kunnen binden, trainers kunnen meesturen met spelers, met Almere [trainingscentrum van de bond] als uitvalsbasis. Ik kan mezelf niet in vijven delen en met individuele speelsters meereizen. Maar voor zo’n team wil ik me graag hard maken.”