Vrijhandelsverdrag VS-EU holt democratie uit en maakt bedrijven te machtig

Illustratie Arcadio Esquivel

Een vrijhandelsverdrag klinkt onschuldig, maar deze trans-atlantische afspraak laat politieke bevoegdheid wegvloeien naar de markt, betoogt GroenLinks-europarlementariër Bas Eickhout.

Momenteel vindt de achtste onderhandelingsronde plaats tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten over het Trans-Atlantisch Vrijhandels- en Investeringsverdrag, in het Engels Transatlantic Trade and Investment Partnership (TTIP) geheten. Een vrijhandelsverdrag klinkt voor veel mensen onschuldig. Dat blijkt ook uit een opiniepeiling van de Europese Commissie: 74 procent van de Nederlanders is voorstander van TTIP. Maar ik betwijfel of dit zo blijft als we wel een levendig publiek debat zouden hebben over wat dit handelsverdrag betekent voor Nederland en Europa.

TTIP is geen gewoon handelsverdrag. Je zou het kunnen beschrijven als de uitbreiding van de Europese interne markt met een oppermachtige nieuwe lidstaat. Maar waar de EU democratische instituties heeft ontwikkeld om de markt te reguleren en controleren, geeft TTIP die bevoegdheid vooral aan de markt zelf.

Vrijhandel kan welvaartswinst opleveren. Het wereldwijd verlagen van import of exporttarieven kan banen kosten in voorheen afgeschermde sectoren, maar pakt voor de samenleving puur economisch meestal gunstig uit. Deze belemmerende tarieven zijn voor de VS en de EU gemiddeld lager dan drie procent, dus verwaarloosbaar klein. De laatste handelsbelemmeringen die dit verdrag moet wegnemen zijn vooral non-tarifair: van verschillende wielventieldopjes voor auto’s tot definities van veilig voedsel.

Als we Eurocommissaris Malmström en minister Ploumen moeten geloven gaat het verdrag vooral over wielventieldopjes en hoeven we ons over fundamentelere zaken zoals voedselveiligheid geen zorgen te maken. Het verdrag zal inderdaad geen teksten bevatten die de EU per direct verplicht om hormoonvlees of chloorkippen toe te laten. Maar ook al komt het vol te staan met uitzonderingen en beschermingen om aan Europese zorgen tegemoet te komen, aan de kern van het verdrag zal niet worden getornd. De politieke bevoegdheid om te reguleren zal worden beperkt en vloeit weg van overheden naar het bedrijfsleven.

Lees verder in NRC Handelsblad: ‘Handelsverdrag holt democratie uit en maakt bedrijven te machtig’ (€)