PSV bant emoties uit tot de titel echt binnen is

Spelers en supporters van PSV tellen geduldig af naar het moment dat het kampioenschap na zeven jaar feit is. „We hebben nog niets”, constateert aanvoerder Wijnaldum.

Foto Jan Kok/ANP

Het televisie-interviewtje waarin Dries Mertens drie jaar geleden na een meeslepend duel tegen Feyenoord in februari al sprak van „de kampioensoverwinning”, geldt als afschrikwekkend voorbeeld van fatale bravoure. De top-zes in de eredivisie stond op zeven punten afstand van elkaar, maar de Belgische vleugelaanvaller had in de kleedkamer geproefd dat het niet meer fout kon gaan met zo’n wedstrijdinstelling. De week daarop stortte PSV in. Vijftien dagen later werd coach Fred Rutten ontslagen en aan het eind van de rit was Ajax kampioen.

Dat nooit weer. Aanvoerder Georginio Wijnaldum, toen ook al van de partij als PSV’er, snapt wel wat Mertens bezielde. „Zoiets zeg je uit emotie.” En juist dat, emotie, is nu uitgebannen, af te lezen aan de uitgestreken gezichten van coach Phillip Cocu en de spelers van de kampioen in wording. Euforie verboden, ook al kwam PSV zaterdagavond, tegen FC Utrecht (3-1), even op vijftien punten voorsprong op Ajax, dat het gat gisteren weer terugbracht tot twaalf met een gelukkige overwinning op Go Ahead Eagles.

Kampioenstattoo

De hunkering van het publiek, voelbaar in de wedstrijd eind vorig jaar tegen Feyenoord (4-3), heeft plaatsgemaakt voor geduldig aftellen naar het moment dat het kampioenschap een feit is. De titelkoorts is mild, nervositeit onnodig met zo’n voorsprong en dat helpt de zakelijke benadering van de ploeg in de resterende duels. Een prettig ritje richting eindstreep, en natuurlijk klinkt her en der al ‘kampioenen!’, is de eerste kampioenstattoo reeds opgedoken en grappen fans over ‘winterbanden voor de platte kar’, zo snel als de titel de kant van PSV op gaat.

PSV heeft 26 punten meer dan vorig jaar na speelronde 22, zo bezien is de groei die de selectie heeft doorgemaakt immens. Door schade en schande werd PSV wijs, maar dan wel pas dit seizoen. Na de godenverzoeking van Mertens kwam het seizoen waarin alles misging – die van het honderdjarige bestaan in 2013 en de terugkomst van Mark van Bommel en coach Dick Advocaat. En daarop volgde het seizoen waarin, opnieuw, alles misging met een zeer jeugdig elftal, nu onder Cocu.

PSV is kortom ‘expert in falen’, een term die Chelsea’s José Mourinho bedacht voor Arséne Wenger (Arsenal) en in de context van de vijandige relatie tussen de twee toptrainers als belediging mag worden opgevat. Maar een term ook die aansluit bij een van de vele topsportmetaforen van de nieuwe algemeen directeur Toon Gerbrands: ‘de verliezer is de grootste winnaar’. En dan is PSV de experts aller experts, na zes jaar waarin de titel telkens wegens een onevenwichtige samenstelling van de selectie ontglipte.

Zoals het hoort in een rampjaar waren er vorig seizoen talrijke akkefietjes. Adam Maher met een lullige ‘retweet’ over ploeggenoot Ola Toivonen, Jeffrey Bruma die verbaal de confrontatie aanging met supporters bij trainingcomplex de Herdgang. En natuurlijk Phoxy-dag, de jaarlijkse kinderdag in het Philips-stadion die na een ingezonden brief in het Eindhovens Dagblad nog een staartje kreeg. Een moeder beklaagde zich over de ongeïnteresseerde houding van enkele spelers en kreeg veel bijval van teleurgestelde ouders van teleurgestelde kinderen.

En nu? Niets van dat alles – al moet Phoxy-dag nog komen. „Als je met een topclub resultaten haalt is het vrijwel altijd rustig”, zegt Wijnaldum, die grote delen van het vorige seizoen geblesseerd toe moest kijken. „Gaat het slecht, komen er dingen naar buiten, wordt overal op gelet. Nu win je de wedstrijden, dan kijken mensen niet naar zulke dingen.”

Thermostaat

Vervreemding van spelers en publiek was een van de thema’s van het zogeheten Forum Clubcultuur, waarin notabele PSV’ers in 2013 een door de directie ingelast zelfonderzoek deden onder leiding van Pieter van den Hoogenband. „Supporters willen opereren vanuit het concept ‘Trots en Samen’, in plaats van ‘Gêne en Afstand’”, stond in het rapport met de titel ‘De thermostaat moet een paar graden hoger!’.

Oud-doelman Ronald Waterreus, destijds panellid van het forum, blijft kritisch, zoals hij in zijn gastcolumn in Voetbal International vraagtekens plaatste bij de keuze voor gehuurde en gekochte spelers ten koste van eigen jeugd. „Ik vind dat je alle verdedigers en defensieve middenvelders in principe zelf moet kunnen opleiden.” Bij het kijken van de wedstrijden, die steeds met minimale marge gewonnen worden, vraagt Waterreus zich af of „ze dit seizoen wel echt vooruit zijn gegaan”.

Intussen loopt de Oost-Tribune weg met de Mexicaan Andrés Guardado, de man die als geen ander de ‘nieuwe’ PSV-mentaliteit belichaamt. Voor de aftrap wordt hij toegezongen als ware hij een kind van de club en niet huurling van Valencia. „Als je met de pet rond gaat om hem langer te laten blijven, haal je heel wat op hier”, zegt supporter Bram van den Dries voor het duel tegen FC Utrecht. Hij was niet te spreken over de instelling van de ploeg afgelopen seizoen, de „desinteresse van sommige spelers” die hij terugzag op Phoxy-dag waar hij met zijn zoontje heen was gegaan. Maar nu, met Guardado als ‘type-Van Bommel’, is er „in ieder geval weer een speler naar mijn hart”.

Supporters hebben de selectie in de armen gesloten, met het plotse succes als deken die de onvrede van de voorbije jaren toedekt. Vervreemding? Hoogstens dat supporters zich al kampioen wanen, terwijl spelers de koppies strak houden en „focus houden”, zoals Wijnaldum het noemt. Spelers analyseren na de wedstrijd zaterdag liever waarom het wat moeizaam ging tegen het geplaagde Utrecht, meer dan dat ze erkenning zoeken voor geleverde prestatie. Tekenend voor de zelfkritische houding.

Na een trage eerste helft voetbalt de thuisploeg zich naar een comfortabele 2-0 voorsprong tegen Utrecht, met in de hoofdrol uiteraard Wijnaldum en Memphis Depay. Maar na de 2-1 van Yassin Ayoub is daar weer de driftig wenkende arm van Cocu, die zijn aanvallers maant tot inzakken. PSV is kwetsbaar op die momenten dat voorhoede en achterhoede niet meer in elkaar grijpen en de ploeg enorme gaten laat vallen op het middenveld. Depay beslist het duel met een rake vrije trap.

„We hebben nog niets”, zegt Wijnaldum, de leider van PSV die iets te vaak meemaakte hoe een seizoen door de vingers glipte. Niemand wil Dries Mertens zijn.