Column

Maartens mopperzus en eclectische tv-kunst

De Kift in de nieuwe leader vanDe Wilde Keuken.

Het is op vrijdagavond menens met de educatieve taak van tv-zender NPO2. Drie licht informatieve programma’s van een klein half uur achter elkaar, praten ons bij over de wereld voorbij de waan van de dag. Twee daarvan zijn spiksplinternieuw.

Mopperprofessor Maarten van Rossem heeft zich verdrievoudigd in Hier Zijn de Van Rossems (NTR). Met zus Sis (kunsthistorica) en broer Vincent (architectuurhistoricus) wandelt Maarten door een toeristisch aantrekkelijke stad (de bijbehorende app NTR Routesis vandaag nog niet beschikbaar voor iPhone) en al kibbelend brengen ze ons het een en ander bij: dat Maastricht als de oudste stad van het land wordt beschouwd omdat het eerder gestichte Nijmegen sindsdien niet constant bewoond is. Dat de Stokstraat een hoerensteeg was en een mijlpaal in de stadsvernieuwing vormde. En dat schilders in de vroege renaissance nog geen beweging konden uitdrukken.

Het trio schmiert en mort, maar vooral Sis, die het minst bereid lijkt te poseren, is een verademing naast alle gelikte presentatoren die altijd zo hun best doen om aardig te worden gevonden.

Inhoudelijk het interessantst, maar vrij traditioneel vormgegeven, bijna als destijds Het Groot Uur U met Koos Postema, is Witteman Ontdekt: Sleutelen aan de Mens (VARA). Paul Witteman ontvangt in het Anatomisch Theater van museum Boerhaave gasten die praten over grote vernieuwingen in de wetenschap, vooral machines die medische oplossingen bieden. Vrijdag legde psychiater Damiaan Denys uit welke wonderen Deep Brain Stimulation (DBS) verricht, maar ook hoe de patiënten door elektrodes in hun brein persoonlijkheidsveranderingen kunnen ondergaan. Denys eindigde met de opvatting dat geluk niet de doelstelling van het menselijk leven is.

Het excentrieke consumentenprogramma De Wilde Keuken (NTR) is al aan zijn negende seizoen toe en wordt steeds beter. Er is bijna geen ander non-fictieprogramma dat zo zorgvuldig is vormgegeven en zulke gewaagde verbanden durft te leggen. Wouter Klootwijk behandelt het verplaatsen van de ogen van de platvis als een vorm van kubisme. In de nieuwe, fantastische Breugeliaanse leader trekt Klootwijk zijn pipowagen voort en ontmoet de band De Kift.

In De Wilde Keuken hoor je nooit de plichtmatige popsongs en filmmuziek als tijgerlijm maar krijg je een eclectische mix, van Hawaï tot Sibelius, soul bossanova en doowop, of jazz van Pascal Comelade op speelgoedinstrumenten, bij de bezichtiging van een Noorse heilbotkwekerij. Je zou het bijna televisiekunst kunnen noemen, die ons en passant informeert over de geheimen van de pulstechniek in de platvisvangst, de kosten van de boomkorvisserij en het traditionele Texelse woord voor piemel.