Leids vuurwerk tegen moslims en de IS-vuurzee gelikt verbeeld

Arjen van Veelen bekijkt elke week waar we ons over opwinden op sociale media. Vandaag: de Leidse moslimhaters op Facebook en het verschil tussen barbaarse en beschaafde moord.

Zaterdagochtend klommen vijf mannen van het extreem-rechtse clubje Identitair Verzet op het dak van een moskee in aanbouw in Leiden. Ze rolden een spandoek uit met ‘Stop de Islam’ en ‘In Leiden begint de victorie’, ze lieten de Nederlandse driekleur wapperen en zwaaiden met Bengaals vuurwerk. Het leek even alsof de moskee brandde.

Het groepje zoekt vaker media-aandacht met dit soort ‘verzetsdaden’. In 2013 legden de activisten bijvoorbeeld een autoband neer bij een standbeeld van Nelson Mandela. Een verwijzing naar necklacing, een executiemethode waarbij iemand levend wordt verbrand met een autoband. De leider van de club is in 2001 veroordeeld voor het bekladden van joodse graven met hakenkruisen, aldus een profiel van de linkse onderzoeksgroep Kafka.

„Opkomen voor je vaderland maakt je altijd maar neonazi en extreem rechts”, klaagt de beheerder van de Facebook-pagina (ruim 5000 likes). Regelmatig roepen mensen daar op om moskeeën in brand te steken. Bijdragen als „Een vreedzame muslim is een dode muslim!!!!” zijn er doorsnee.

Dit is een onbeduidend clubje, maar bij een meer mainstream variant, de club Nederland mijn Vaderland (inmiddels ongeveer 140.000 volgers) is de strekking van de reacties niet heel anders. Misschien is zulke openlijke islamhaat sowieso acceptabeler geworden, gelegitimeerd door recente gruwelijkheden, of beter gezegd, de beelden ervan.

Vorige week lanceerde IS weer een nieuw filmpje, van de executie van een Jordanese piloot. De clip was met veel toewijding geproduceerd, gelikt bijna.

IS is een sektarisch productiebedrijf van gore movies geworden. Als de piloot in een kooi wacht op wat komen gaat, hoor je bijvoorbeeld zogenaamd zijn hartslag versnellen, van kadoek… kadoek naar kadoek-kadoek-kadoek.

Even later is de man verkromd als een verkoolde lucifer.

Het doet je bloed koken en maakt je wraakzuchtig: nu is er geen twijfel meer, dit is het absolute kwaad. Maar ook het absolute kwaad moet je relativeren. Bijvoorbeeld omdat het Assad is, niet ISIS, die vijfennegentig procent van de burgerdoden in Syrië op zijn conto heeft staan. Alleen hij maakt er wijselijk geen filmpjes van. Of omdat ook ‘wij’ gruwelijk doden, alleen liever buiten beeld. Denk aan de drones.

Naar aanleiding van het filmpje verwees de Amerikaanse journalist Peter Maass op Twitter naar een artikel van vorig jaar in The Atlantic, getiteld ‘The War Photo No One Would Publish’. Het gaat over een foto van een verkoolde Iraakse soldaat tijdens de Eerste Golfoorlog. De fotograaf dacht dat de foto het beeld van de oorlog zou doen kantelen, dat het geen ‘video game war’ was. Maar de foto werd nauwelijks gepubliceerd. Niet per se om lezers dit nare beeld te besparen, zo bleek uit de reconstructie, maar omdat de bladen uit vaderlandslievendheid een ‘opgeschoonde’ versie van de oorlog wilden tonen.

Beschaafde mensen doden ook, alleen ietsje discreter.