Leger Nigeria moet Boko Haram bestrijden met granaten uit 1976

Verkiezingen uitgesteld, maar wil de regering de terreur wel oplossen?

Foto AP

De kolonel, commandant van de derde bevoorradings- en transportdivisie van de noordelijke stad Jos, stierf als een man. Dat is wat zijn weduwe haar bezoekers vertelt, hoewel in haar ogen enkel het verlies van haar echtgenoot en de vader van vier dochters staat geschreven. „Hij stierf voor heel Nigeria”, zegt ze vastberaden. „Hij was the last man standing.” Doorzeefd met vijf kogels door de strijders van de islamitische terreurbeweging Boko Haram, terwijl zijn manschappen op de vlucht sloegen.

De weduwe, die om haar veiligheid niet met naam in de krant wil, bladert door het condoleanceregister op de stoep van haar huis. „Hij stierf als een leeuw”, staat er. „De herinnering aan jou blijft in ons geheugen”, tekent een kapitein. Haar man stierf al op 8 september, als kolonel. De hoogste gevallen officier in deze opstand. Ze begroeven hem pas deze week, als brigadier-generaal. Zij kreeg zijn medaille: een purple heart. Na die postume promotie en de eervolle begrafenis op de militaire begraafplaats in de hoofdstad Abuja heeft de weduwe maar één hoop: dat Nigeria van wat er gebeurde „iets heeft geleerd.”

Zaterdag kondigde de Nigeriaanse kiescommissie aan dat de presidents- en parlementsverkiezingen, gepland voor 14 februari, zes weken worden uitgesteld. Het argument: het leger kan de veiligheid van de kiezers niet garanderen in de drie deelstaten waar Boko Haram actief is. Alsof de opstand die al zes jaar door het noordoosten raast, nu in zes weken kan worden opgelost.

Waarom plots zo bezorgd?

Oppositiepartij APC van tegenkandidaat Muhammadu Buhari beschuldigt de regeringspartij van president Goodluck Jonathan ervan Boko Haram te gebruiken als excuus voor uitstel, omdat hij bang is te zullen verliezen. Waarom plots zo bezorgd, terwijl deze regering nimmer enige interesse toonde in het noorden? Waarom geeft deze regering eenderde van haar door olie gespekte begroting uit aan defensie, maar komt daarvan zo bitter weinig bij de troepen aan het front?

Dat is politiek waarin de weduwe niet is geïnteresseerd. „De oorlog tegen Boko Haram is te winnen, zonder angst en zonder lafheid”, zegt ze boos. Haar man stierf in een hinderlaag, verraden door zijn eigen manschappen. Daar is ze van overtuigd.

Op de avond voor zijn dood belde hij haar nog. Hij vertelde dat hij die nacht in het veld zou slapen bij het dorpje Baza. Boko Haram had het naburige Michika in de deelstaat Adamawa bereikt. Ze zouden de volgende dag toeslaan. Maar in de vroege ochtend omsingelde Boko Haram hun kamp. De kolonel stond recht overeind toen het vuren begon. Naast hem stond de zoon van voormalig president Olusegun Obasanjo, Adeboye, die gewond raakte in de kogelregen.

Dat is waar de kranten op 9 september over schreven. Niet over de kolonel die door zijn kameraden werd achtergelaten, kruipend in het veld, stikkend in zijn eigen bloed. „De informatie kwam van binnenuit. Soldaten laten zich omkopen door Boko Haram”, zegt de weduwe. Landverraad verlamt het Nigeriaanse leger. In een ondergrondse cel in de gevangenis van Jos wachten 44 gedeserteerde soldaten op hun straf. Tientallen werden de afgelopen maanden ter dood veroordeeld. Honderden zijn ontslagen.

De weduwe belt een van de soldaten die er die dag bij waren. „Ik ben de weduwe van de omgekomen kolonel. Ik wil weten wat er is gebeurd”, zegt ze met krachtige stem. De soldaat komt na de kerkdienst een fastfoodrestaurant binnengelopen. Hij is korporaal en wil om veiligheidsredenen anoniem blijven. Aarzelend begint hij zijn verhaal. „Boko Haram omsingelde ons. Ze hebben raketwerpers. Wij hebben alleen AK-47-machinegeweren. Op 250 man hebben we twaalf raketwerpers, maar de granaten dateren uit 1976 en ontploffen meestal niet. We moesten wel vluchten.”

De weduwe luistert, haar hoofd zinkt tussen de schouders. De korporaal vertelt hoe ze de kolonel achterlieten en pas twee maanden later terugkeerden naar de plek van de aanval. „We kregen geen luchtsteun. Met machinegeweren hebben we het dorp weer ingenomen. We hebben uw man geïdentificeerd aan de hand van zijn helm en de naam op zijn uniform.”

227 ontslagen soldaten

De weduwe huilt. „Heb je hem zelf gezien?” vraagt ze. „Yes, madam.Madam, soms worden we gevraagd om met tien kogels een dorp in te nemen. Elke keer als ik schiet, tel ik af naar de laatste.” Sommige dagen leven de soldaten op één maaltijd. Waarom de legerleiding geen luchtsteun biedt, geen pantserwagens? De korporaal snapt het niet. Zijn naam staat op een lijst van 227 ontslagen soldaten. Sommigen liggen nog in het ziekenhuis. Anderen zijn gesneuveld of MIA: missing in action. Zo dankt Nigeria zijn soldaten in de strijd tegen Boko Haram.