Geen opportunisme maar zorg

Minister Schippers wil de gezondheidszorg nu op haar eigen manier hervormen. Zij heeft een nieuw plan, dat vrijdag per brief naar het parlement ging, en een nieuwe vorm: niet meer een wetsontwerp, maar een aantal Algemene Maatregelen van Bestuur. De Eerste Kamer heeft een eerder wetsontwerp eind vorig jaar verworpen. Drie leden van de PvdA-fractie stemden onverwacht tegen. Zij vonden de inhoud strijdig met de vrijheid van de patiënt om zijn eigen arts te kiezen. En zij vonden dat de macht van de zorgverzekeraars in verhouding tot zorgverleners is doorgeschoten.

Het doel van dit nieuwe plan blijft hetzelfde als het verworpen wetsontwerp: terugdringen van de uitgavengroei en betere kwaliteit tegen lagere kosten. Met dat laatste streven kan iedereen het van harte eens zijn, maar het blijkt ook, en niet alleen in Nederland, in de praktijk een fata morgana.

Het plan van Schippers (VVD) moet beoordeeld worden op vorm én inhoud, evenals op de samenhang tussen die twee. De keuze voor een serie van Algemene Maatregelen van Bestuur is politiek opportunisme. Het kabinet wil op die manier de Eerste Kamer passeren, waar de regeringscoalitie een minderheid is. Maar deze keuze is alleen te verdedigen bij uitvoeringszaken, niet bij onderwerpen die in het middelpunt van het maatschappelijke debat staan en principiële opvattingen en keuzes van het kabinet verraden.

Want juist de inhoud van het plan wekt de indruk dat minister Schippers veel maatregelen op papier heeft gezet die ze altijd al wilde nemen. Het ademt liberale frustratie én dirigisme.

Haar brief telt ruim acht kantjes en neemt bijna de hele zorg bij de kop. De manier waarop de zorgverzekeraars onder invloed van het financieringsbeleid van de overheid een andere rol moeten spelen als inkoper van zorg. De financiële prikkels (lagere eigen bijdrage) die verzekerden moeten stimuleren om de keuze voor kwaliteit en kosten te volgen die de zorgverzekeraars voor hen hebben geselecteerd. De invloed van klanten op het beleid van hun zorgverzekeraars. De toetsing van fusies in de sector. Extra eisen aan kwaliteit, die nog eens zwaarder gaan tellen voor de geestelijke gezondheidszorg. De oprichting van een geschillencommissie bij klachten over contracten die verzekeraars willen afsluiten. En in drie zinnen zegt Schippers: ik versnel de doorlichting van het basispakket in de zorg dat elke Nederlander verplicht moet kopen.

Het aanbod van voorstellen is dusdanig overdonderend en de reikwijdte daarvan is nog zo onduidelijk, dat de minister de enige weg moet kiezen die recht doet aan haar plan: een wetsontwerp met advies van de Raad van State en behandeling in beide Kamers.