Euforie verboden bij PSV, totdat de titel binnen is

De landstitel lijkt PSV nauwelijks nog te kunnen ontgaan. Toch is van voorbarige vreugde geen sprake bij coach en spelers. Want het ging wel vaker mis.

Het televisie-interviewtje waarin Dries Mertens drie jaar geleden na een meeslepend duel met Feyenoord in februari al sprak van „de kampioensoverwinning”, geldt als afschrikwekkend voorbeeld van fatale bravoure. De top-6 in de eredivisie stond op zeven punten van elkaar, maar de Belgische aanvaller had het gevoel dat het niet meer fout kon gaan met zo’n wedstrijdinstelling. De week daarop stortte PSV in. Vijftien dagen later werd coach Fred Rutten ontslagen en aan het eind van de rit was Ajax kampioen.

Dat nooit weer. Aanvoerder Georginio Wijnaldum, toen ook al van de partij als PSV’er, snapt wel wat Mertens bezielde. „Zoiets zeg je uit emotie.” En juist emotie is nu uitgebannen, af te lezen aan de uitgestreken gezichten van coach Phillip Cocu en de spelers van de kampioen in wording. Euforie verboden, ook al kwam PSV zaterdag tegen FC Utrecht (3-1) even op vijftien punten voorsprong op Ajax, dat het gat gisteren weer terugbracht tot twaalf.

De hunkering van het publiek heeft plaatsgemaakt voor geduldig aftellen naar het moment dat het kampioenschap een feit is. De titelkoorts is mild, nervositeit onnodig met zo’n voorsprong en dat helpt de zakelijke benadering van de ploeg in de resterende duels. Een prettig ritje richting eindstreep.

PSV heeft 26 punten meer dan vorig jaar na speelronde 22, zo bezien is de groei van de selectie immens. Door schade en schande werd PSV wijs, maar dan wel pas dit seizoen. Na de godenverzoeking van Mertens kwam het seizoen waarin alles misging – die van het honderdjarige bestaan in 2013 en de terugkeer van Mark van Bommel en Dick Advocaat. En daarna het seizoen waarin, opnieuw, alles misging met een jeugdig elftal, onder Cocu.

Expert in falen

PSV is kortom ‘expert in falen’, een term waarmee Chelsea-coach José Mourinho zijn collega Arsène Wenger (Arsenal) eens smalend omschreef. Een term ook die aansluit bij een van de sportmetaforen van algemeen directeur Toon Gerbrands: ‘De verliezer is de grootste winnaar’. En dan is PSV de grote expert, na zes jaar waarin de titel telkens ontglipte wegens een onevenwichtige samenstelling van de selectie.

Zoals het hoort in een rampjaar waren er vorig seizoen akkefietjes die de publiciteit haalden. Adam Maher met een lullige ‘retweet’ over ploeggenoot Ola Toivonen, Jeffrey Bruma die de confrontatie aanging met fans bij trainingscomplex de Herdgang. En Phoxy-dag, de jaarlijkse kinderdag in het stadion die na een ingezonden brief in het Eindhovens Dagblad nog een staartje kreeg. Een moeder beklaagde zich over de ongeïnteresseerde houding van enkele spelers en kreeg veel bijval. En nu? Dezelfde spelers, maar niets van dat alles. „Als je met een topclub resultaten haalt is het vrijwel altijd rustig”, zegt Wijnaldum.

Vervreemding van spelers en publiek was een thema van het Forum Clubcultuur, waarin notabele PSV’ers anderhalf jaar geleden een door de directie ingelast zelfonderzoek deden. „Supporters willen opereren vanuit het concept ‘Trots en Samen’, in plaats van ‘Gêne en Afstand’”, stond in het rapport met de titel ‘De thermostaat moet een paar graden hoger!’.

Oud-doelman Ronald Waterreus, destijds panellid van het forum, blijft kritisch, zoals hij in zijn column in Voetbal International vraagtekens plaatste bij de keuze voor gehuurde en gekochte spelers. „Ik vind dat je alle verdedigers en defensieve middenvelders zelf moet kunnen opleiden.” Ook had hij liever coach Rutten nog aan de knoppen gezien. En bij het bekijken van de wedstrijden vraagt hij zich af of „ze dit seizoen wel echt vooruit zijn gegaan”.

Intussen loopt de Oost-Tribune weg met de Mexicaan Andrés Guardado, die de ‘nieuwe’ PSV-mentaliteit belichaamt. Voor de aftrap wordt de huurling van Valencia toegezongen als een kind van de club. „Als je met de pet rond gaat om hem langer te laten blijven, haal je heel wat op hier”, zegt supporter Bram van den Dries.

Supporters hebben de selectie in de armen gesloten. Vervreemding? Hoogstens dat de fans zich al kampioen wanen, terwijl de spelers „focus houden”, zoals Wijnaldum zegt. Spelers analyseren na de wedstrijd liever waarom het wat moeizaam ging tegen Utrecht.

Na een trage eerste helft voetbalt PSV zich naar een 2-0 voorsprong, met in de hoofdrol Wijnaldum en Memphis Depay. Maar na de 2-1 is daar de driftig wenkende arm van Cocu, die zijn aanvallers maant tot inzakken. PSV is kwetsbaar wanneer het terrein prijsgeeft op het middenveld. Surplus aan kwaliteit geeft de doorslag: Depay beslist het duel met een vrije trap.

„We hebben nog niets”, zegt Wijnaldum, die iets te vaak meemaakte hoe een seizoen door de vingers kan glippen. Niemand wil de Dries Mertens zijn.