Chimpansees hebben ook verschillende dialecten

Chimpansees uit de Beekse Bergen gingen samenleven met soortgenoten uit Schotland. Beide groepen hadden een ander geluid voor ‘appel’. Na drie jaar is hun geluid voor appel hetzelfde.

Foto Thinkstock

Toen negen chimpansees uit safaripark Beekse Bergen in 2010 verhuisden naar de dierentuin van Edinburgh, veranderde hun dialect. Na drie jaar waren de Nederlandse en Schotse chimpansees het eens over hoe je ‘appel’ zegt: met een vrij laag, snel herhaald geblaf.

Volgens de onderzoekers is het een primeur dat dieren een ‘woordroep’ aan elkaar aanpassen. Zulke aanduidingen hebben apen bijvoorbeeld voor voedsel, of voor gevaarlijke dieren. „Het suggereert dat die roepen meer gemeen hebben met menselijke aanduidingen dan gedacht”, schreven de primatologen in Current Biology (online).

In het voorjaar van 2010 verhuisden negen Nederlandse chimpansees naar Schotland. Die Nederlandse apen maakten een hoog geluid als ze een ‘appel’ aanduidden. Het was favoriet voedsel voor de groep uit de Beekse Bergen – en dat gaat bij chimps doorgaans gepaard met hogere klanken. De apen uit het Schotse Edinburgh hadden minder met appels.

Driemaal (vóór de komst van de nieuwkomers, in 2011 en in 2013) maakten de primatologen opnamen van 13 van de 18 apen uit de nieuwe groep. Pas in 2013 was er geen verschil meer te horen tussen de Schotse en Nederlandse chimps. De nieuwkomers hadden zich aangepast, ook al hielden ze nog steeds evenveel van appels.

Vriendschap maakt dialecten

Het alfamannetje van de nieuwe groep is een Schot. De apen kunnen zich aan hem hebben aangepast. Maar de primatologen, onder aanvoering van Stuart Watson van de University of York, denken dat vriendschap de dialecten bijeen bracht. Toen in 2013 een hechte nieuwe groep was gesmeed, veranderde de taal.

Het lijkt de onderzoekers daarom logisch dat de apen uit louter solidariteit dezelfde roep gebruikten. Misschien hadden de chimpansees ook moeite om elkaar te verstaan als er fruit besproken werd, maar dat is niet getest.

Dat chimpansee-roepen complex kunnen zijn, bleek recent nog uit een studie in het wild. Daar hadden de chimps een aparte roep voor ‘grote boom met lekker fruit’.