Syriza in bed met Poetin, Podemos flirt met Hugo Chávez

Met stijgende verbazing las ik Geert Maks ‘De Duitsers en wij leggen onze mierenmoraal op aan heel Europa’ (31/1). Een sprookje over een koud, moralistisch noorden wat een pervers plezier beleeft aan het leven zuur maken van luie, warme zuiderlingen met als schurk het Angelsaksisch kapitalisme. Helaas gelooft niet alleen Hans Christian Mak in dit sprookje. Neem de overwinning van de populistische, extreemlinkse partij Syriza in Griekenland en de opkomst van evenknie Podemos in Spanje. Syriza ligt al in bed met Poetin en Podemos flirt openlijk met het ‘socialisme’ van Hugo Chávez.

Griekenland ging niet failliet vanwege Angelsaksisch kapitalisme. Griekenland was het voorbeeld van een vastgelopen, overgereguleerde economie die in de Sovjet-Unie niet had misstaan. Juist de landen die de diepste hervormingen doorvoerden, zitten nu weer op het pad van groei. Zo heeft Spanje haar arbeidsmarkt geliberaliseerd, het minimumloon verlaagd, het pensioensysteem draagbaar gemaakt, het bankensysteem aangepakt. Bovendien gingen vele Spanjaarden werken in Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. Mak noemt dit braindrain. Ik noem het Europese solidariteit en economische logica. In de VS verhuist men ook van Alabama naar Silicon Valley. De Spaanse economie groeit nu het hardst van Europa en de werkloosheid daalde in 2014 met 253.000 mensen. Maks sprookje gaat voorbij aan de solidariteit van de andere eurolanden. Portugal, Griekenland, Cyprus, Spanje en Ierland waren nu al lang bankroet zonder hulp van hun Europese broeders. Natuurlijk is de crisisaanpak niet foutloos geweest. Er is soms te diep en te snel gesneden. Echter een compromis moet zo verpakt zijn dat het aan álle Europese kiezers ‘verkocht’ kan worden. Maar de nieuwe Griekse regering maakt dit onmogelijk. Ze ligt op ramkoers. Het minimumloon werd met 20 procent verhoogd en privatiseringen zijn stopgezet.

De nieuwe premier schudde eerst de hand van een Russische diplomaat. Dat is spugen in het gezicht van de Europese solidariteit en brengt een ‘Grexit’ dichterbij. Dat is dan niet de schuld van het koude noorden, maar van de Griekse kiezer die zich liet inpakken door een onverantwoordelijk, populistisch sprookje.

Vaste boekenprijs

Concurrentie wél bij inkoop

De makke van de vaste boekenprijs is altijd geweest dat het verbod op prijsconcurrentie geldt voor de verkoopprijs. Aan inkoopzijde is er wel sprake van prijsconcurrentie: grootschalige boeken en tijdschriften krijgen grotere inkoopkortingen (winstmarges) op de eindprijs dan een individuele boekhandelaar. Laatstgenoemde kan een breed assortiment aanbieden of overleven door de vaste verkoopprijs, grootschaligen kunnen ongerechtvaardigde winsten accumuleren. Daardoor is de markt zo verziekt.

Wim Meershoek