Familiekiekjes

Kijk, die kin en die kaaklijn van Philippa, haar mond, precies tante Machteld.” Zo kijken we naar familiealbums, op zoek naar trekjes van onszelf, naar aanwijzingen uit het verleden voor het heden. In dat opzicht zijn de foto’s van de familie Van Loon niet anders dan die in ons eigen familiealbum. Alleen is de familie Van Loon geen gewone familie en zijn hun foto’s geen gewone kiekjes. Veel eerder dan de meeste Nederlanders liet de welgestelde Amsterdamse regentenfamilie zich fotograferen. En dan niet door een oom met een hobby, maar door veelal gerenommeerde fotografen. Félix Nadar (tevens ballonvaarder) rond 1900 en Erwin Olaf nu. Of Koos Breukel, die de laatste erfgename Philippa van Loon fotografeerde als een vrouw van deze tijd, terwijl ze door de lens van Breukel en naast de portretten van haar voorouders onmiskenbaar iets klassieks krijgt. Dat we ons kunnen verliezen in een familie die de onze niet is, is niet alleen te danken aan de familie Van Loon, die de persoonlijke collectie met het publiek wil delen, maar ook aan Foam, het fotografiemuseum dat een tijdelijke sluiting van Museum Van Loon aangreep om de foto’s van Keizersgracht 677 naar 609 te halen. Voyeurs hoeven we ons niet te voelen. We kunnen ons verschuilen achter het feit dat de expositie ons ook iets leert over de Nederlandse regentenstand en de ontwikkeling van de fotografie.

Martine Kamsma