Echt handig!

Nienke Denekamp ziet op internet iets handigs met een petflesje en ontdekt talloze lifehacks die het leven (soms) makkelijker maken.

Het is een hit op internet. Het How to-filmpje waarin wordt gedemonstreerd hoe je heel simpel met een petflesje een eierdooier van het wit kan scheiden. Flesje een beetje dichtknijpen, opening voorzichtig tegen het eigeel drukken, lucht weer in de fles laten en het eigeel floept in de fles. Het is een wonder, dat zeer terecht eindeloos werd geliked en gedeeld.

Er zijn Amerikaanse sites, zoals bijvoorbeeld Buzzfeed en Viral Nova, die vol staan met dit soort briljante huishoudelijke trucs. De trucs hebben een naam: lifehacks. Dat betekent niet dat iemand van buitenaf de besturing overneemt. Of zoals een angstige vriend dacht: dat je thuiskomt en dat iemand je overhemden op kleur heeft gehangen. Nee. Het gaat om simpele ingrepen die een oplossing bieden voor alledaagse problemen in en om het huis. Lifehacks laten zien hoe een emmer die niet in de wasbak past met behulp van een motblik (van veger en blik) moeiteloos en zonder morsen met water te vullen is. Dat het lipje van een blikje cola een gat heeft om een rietje rechtop te houden. Hoe je met twee ronde plakken vleeswaren een vierkante boterham kunt beleggen, zonder onbelegde hoeken en met een minimum aan overlap (plakken doorsnijden en de snijvlakken laten lijnen met de korsten). Dat je maar beter foto’s kan maken van vrienden die op het punt staan een paar seizoenen van Deadwood te lenen, als je die ooit nog terug wilt. Een bagel met grote stukken zalm en avocado kun je veilig vervoeren in zo’n rond doosje waarin tien cd’s worden verkocht. En wie Chipito’s eet met stokjes krijgt geen oranje handen. Diepgevroren druiven brengen heel decoratief de wijn op temperatuur.

Allemaal heel handige trucs, waar je geen dure apparaten voor nodig hebt en ook geen apps. En waarbij heel sympathiek duurzame heldenrollen zijn weggelegd voor onbeduidende zaken als het plastic zakje, het kantoorboekhandelklemmetje, het elastiekje, de wc-rol en de lege petfles. Die laatste blijkt bijvoorbeeld niet alleen een handig hulpmiddel bij het splitsen van een ei, maar is ook in een handomdraai te veranderen in een tuinschepje, een broeikasje, een geluidsversterker, een achterspatbord voor een racefiets en nog 146 andere dingen.

Waarom wist je dat allemaal niet eerder? Misschien niet goed opgelet toen grootmoeder vertelde? Vroeger belde je je moeder als je met een witte broek op een framboos was gaan zitten, nu google je op raspberry + stain + lifehack. Ieder huishoudelijk woord in combinatie levert oneindig veel tips op. Zegt de populariteit van lifehacks iets over verminderde sociale cohesie? Lossere familiebanden? Wie zal het zeggen. Vast staat in elk geval dat miljoenen mensen op internet meer weten dan één moeder of buurvrouw.

En er zijn dingen die zelfs de meest praktische grootmoeder niet had kunnen verzinnen. Bijvoorbeeld dat een bierfles is te openen met een Apple-adapter (uit: 36 hacks voor de moderne man), en dat het kennelijk mogelijk is om een tosti op een strijkijzer te bakken (uit: 15 hacks voor op de hotelkamer). Er blijken communities van Ikea-hackers te bestaan die er een sport van maken om van Ikea-producten dingen te maken, die bij voorkeur niet op Ikea-producten lijken. Zo gooide een hamsterhok opgetrokken uit een Expedit-vakkenkast en een badkamermuur bestaande uit glazen vazen hoge ogen bij de Ikea Hack of the Year-verkiezingen.

En zoals het een goede internethype betaamt zijn er grappige en flauwe parodieën, zoals lifehacks die ‘de dingen alleen maar erger maken’ en magnetronknoppen die je nog nooit hebt gebruikt.

Lifehacks dienen niet alleen een briljante vondst te bevatten, ze voldoen ook bijna allemaal aan dezelfde uiterlijke criteria. Een lifehack wordt bij voorkeur opgediend in slechte telefoonfoto’s, gemaakt in non-descripte Amerikaanse bijkeukens of badkamers, waarover van die vette, witte letters met een zwarte rand zijn gezet. De lifehack bevat bij voorkeur ook een beetje viezig element (taart snijden met flosdraad, onder het bed stofzuigen met een vleeskleurige panty rond de zuigmond om zo een verloren oorbel terug te vinden). Verder worden ze in de vorm van een listicle aangeboden, dat wil zeggen: in lijstjes van 9, 11, 21 of 99 exemplaren.

Het is allemaal goed voor urenlang klikplezier.

Alpha geeks

Wie nog even door googelt ziet dat de term lifehack oorspronkelijk een andere betekenis had. Hij werd in 2004 geïntroduceerd door Danny O’Brien, een Engelse journalist die onderzoek deed naar de grote productiviteit van een groepje alpha geeks, ultraslimme computerprogrammeurs. O’Brien ontdekte dat ze bijna spelenderwijs bezig waren met het zoeken naar strategieën en het maken van kleine computerprogramma’s die het werk vereenvoudigden. Ze werkten bij wijze van spreken liever tien uur aan het schrijven van een programmaatje dat een saaie klus vol repeterende handelingen uitvoerde, dan zelf elf uur aan dat klusje te besteden. En verder – heel belangrijk – deelden ze deze kennis met elkaar. De term en deze werkwijze sloegen ook buiten de computerwereld aan. Er verschenen blogs, zoals het immens populaire Lifehacker.com, en boeken waarin werd beschreven hoe ook de gewone kantoormens kon voorkomen dat hij kopje onder ging in een overvolle inbox of aan acute informatiestress zou bezwijken. Hoe hij productiever en efficiënter kon worden om zodoende eerder naar huis te kunnen.

„Het lijkt er op dat lifehacken er door de sites als Buzzfeed een betekenis bij heeft gekregen”, zegt Frank Meeuwsen, oprichter van Lifehacking.nl. De term lifehacking is als het ware gehackt door sites die uit zijn op zoveel mogelijk clicks.

De Nederlandse site Lifehacking.nl, met naar eigen zeggen 100.000 unieke bezoekers per maand, houdt het bij de arbeidsproductiviteitstheorie die begon bij Danny O’Brien. Die lollige huishoudtips om veel clicks te genereren kent hij wel, maar ze gaan er bij lifehacking.nl niet aan beginnen. Te Amerikaans. Hoewel Meeuwsen ook weer moet toegeven dat één van de meest gelezen artikelen op de site gaat over het vangen van fruitvliegjes (lok ze door een papieren trechtertje in een glas azijn). En zelf hebben ze op een vrijdagmiddag ook weleens de truc met de cherrytomaatjes geprobeerd. Die zou je, tussen twee borden geklemd, met één haal van een scherp mes doormidden moeten kunnen snijden. „Dat mislukte dus.”