DNA-reparatie is achilleshiel tumorgroei

Blokkade van een enzym dat betrokken is bij reparatie van beschadigd DNA remt de groei van kankercellen sterk. Dat is niet alleen in gekweekte cellen zo, maar werkt ook bij muizen. De ingreep is vooral effectief bij erfelijke vormen van borst- en eierstokkanker, omdat dit enzym daar sterk verhoogd actief is. Dat ontdekten onderzoekers uit New York (Nature, 2 februari). Of de vondst van dit nieuwe mechanisme ook tot een bruikbare therapie leidt zal de toekomst uitwijzen.

Elke cel beschikt over diverse mechanismen om fouten in het DNA te repareren. Dat kunnen breuken zijn, maar het komt ook voor dat de uiteinden van twee DNA-ketens, de zogeheten telomeren, aan elkaar plakken. Cellen waarin dat gebeurt, kunnen niet normaal delen en gaan uiteindelijk dood.

Omdat kankercellen in hoog tempo delen zijn ze sterk afhankelijk van een goed functionerende DNA-reparatie. Vooral het zogeheten alt-NHEJ-herstelmechanisme dat in de cel op gang wordt gebracht door het enzym polymerase theta (PolQ) speelt daarbij een belangrijke rol.

De onderzoekers stelden vast dat PolQ in veel vormen van kanker verhoogd actief is. Daardoor is alt-NHEJ er het belangrijkste reparatiemechanisme. Het sterkst is dat het geval in erfelijke vormen van borst- en eierstokkanker die worden veroorzaakt door mutaties in de genen BRCA1 en -2. Remming van PolQ zou dan het DNA-herstel in dergelijke tumoren zodanig kunnen frustreren dat de tumorgroei wordt afgeremd. En dat gebeurt inderdaad, zo laten de onderzoekers zien in diverse experimenten in celkweken en muizen waarin het gen voor PolQ is uitgeschakeld.