Als zelfs Apple je noemt

Eén grote investering, en de Nederlandse betaaldienst Adyen was beroemd. Topman Van der Does: „We horen er nu bij.” Welkom bij de miljardenclub.

Je muis zweeft boven de koopknop. Hoe ga je betalen – wordt het Paypal, iDeal, creditcard of een tegoedbon? Achter dat ene knopje ‘Buy’ in de webwinkel gaat een wereld schuil van honderden verschillende betaalmiddelen, fraudechecks en een wirwar aan tarieven voor banken en creditcardmaatschappijen.

Het is die administratieve rompslomp die Adyen, een Nederlands softwarebedrijf met 260 werknemers, probeert terug te brengen tot één simpel betaalloket. Acht jaar na de oprichting staan er bekende namen op de klantenlijst: Facebook, Spotify, AirBnB; de fine fleure van de techbranche. Onlangs maakte Adyen bekend dat het, dankzij een nieuwe investeringsronde van 250 miljoen dollar, op papier 1,2 miljard euro waard is.

„En dat helpt”, zegt Pieter van der Does, de 45-jarige topman van Adyen. „Veel van de bedrijven waar we mee werken hebben zelf een hoge waardering – Facebook meer dan 200 miljard. Die vinden het prettig te zien dat je ook bij de club hoort.”

De club van bedrijven die meer dan 1 miljard dollar waard zijn. Dat is een lijstje, geen herenclub met lederen fauteuils. Van der Does: „Klanten weten dat je opnieuw alle due diligence, alle controles, gehad hebt. Voor ons is zo’n betaalsysteem centenbusiness, maar de winkelier haalt er z’n hele omzet mee.”

Het hoofdkantoor van Adyen staat vlakbij Amsterdam Centraal. Wereldwijd heeft het bedrijf tien kantoren. In hartje San Francisco prijkt Adyens billboard met de kreet Go Global, ter aansporing van techbedrijven die willen uitbreiden. Van der Does laat trots de foto zien. Net zoals hij het ‘gaaf’ vindt dat Apple bij de aankondiging van Apple Pay ook Adyen noemde, in één adem met de grootste betaalnetwerken.

Adyen is een concurrent voor de banken. Maar wat doet het bedrijf? In het kort: het hele betaalverkeer afwikkelen en het percentage frauduleuze betalingen terugschroeven door bij elke transactie verdachte rekeningnummers, mailadressen en computeradressen te vergelijken met eerdere aankopen. Met dit ‘dna van de shopper’ wordt bijvoorbeeld – letterlijk – voorkomen dat kinderen via het bankrekeningnummer van de juf online spelletjes bestellen.

Winkeliers kunnen kiezen hoeveel risico ze willen lopen. Een bedrijf dat laptops verkoopt zal minder frauduleuze betalingen accepteren dan een partij die spelletjes verkoopt. De schade is bij een niet-betaalde laptop veel groter. Alle fraude voorkomen is niet moeilijk – een kwestie van alles weigeren wat enigszins verdacht is – maar dat gaat ten koste van de omzet.

Veel consumenten haken, als ze iets online willen kopen, op het laatste moment af omdat er iets niet goed gaat met de betaling. Adyen belooft die ‘frictie’ te verminderen door honderden betaalmethodes te ondersteunen, ook in China of Brazilië.

Zo werkt Adyen. En hoe werkt Pieter Van der Does?

Was u altijd al gefascineerd door betalingen?

„Het is niet zo dat ik vroeger op de open dag van ABN Amro een kijkje in de kluis kwam nemen. Ons systeem vervangt een erg complexe keten. Toen we Adyen startten, wisten we dat er weinig in deze branche is geïnvesteerd. De bedrijven die er goed in zijn, zijn alleen op de VS gericht. De regelgeving in Europa is verruimd – Adyen is weliswaar geen bank maar mag toch betalingen afhandelen. De timing was perfect. We hebben een infrastructuur waarin we makkelijk kunnen updaten en testen. Anders dan traditionele banken, zij werken met oudere systemen die hooguit twee keer per jaar nieuwe software krijgen.”

Een waardering van 1,2 miljard, grote klanten. Kunt u al tevreden zijn?

„Zoals ik het zie: we hebben een raceauto gebouwd en we hebben er net één rondje mee om de baan gereden. Met deze groeicijfers – 70 miljoen omzet in 2013, meer dan 150 miljoen in 2014 – zitten we nog middenin de race. Het is wel leuk om in zo’n opwaartse stroom te zitten. Op een klantenbijeenkomst kan ik achterin de zaal gaan zitten luisteren; de ene klant vertelt de andere hoe gaaf het is om met Adyen te werken. Dat is toch waanzinnig!”

Wat zorgde voor de doorbraak?

„Groupon, dat ging met ons de Latijns-Amerikaanse markt op. Voor Amerikaanse bedrijven is dat een lastige regio, qua betaalmethodes. Inmiddels krijgen we, als we in de VS klanten binnenhalen, hun wereldwijde betalingsverkeer.”

Hoe gaat dat in zijn werk, die contacten met de techreuzen?

„Het is niet zo dat twee topmannen elkaar op de golfbaan ontmoeten. Zo van ‘als ik nou een hole in one sla, ga jij de betalingen bij mij doen’. Die contacten gaan grotendeels via de techneuten die ervoor zorgen dat de boel werkt. Adyen is sowieso geen one man show.”

Hoe kan Adyen nog verder groeien?

„We zijn actief op de Aziatische markt – bijvoorbeeld voor Chinese bedrijven die uitbreiden naar de rest van de wereld. En we hebben de ambitie om ook in gewone, fysieke winkels het betalingsverkeer te doen. Het verschil tussen standaard betalingen en webbetaling vervaagt; denk aan de kledingwinkel waar je de juiste maat ook online kunt bestellen. We willen iets bouwen wat goed is voor de winkelier en voor de consument. We zijn in tegenstelling tot banken transparant in onze marges en proberen niet de winst te maximaliseren. Op lange termijn legt ons dat geen windeieren.”

Nederlandse banken klagen dat techbedrijven te makkelijk inzicht in betaaldata krijgen.

„Wij gebruiken betaalgegevens alleen om fraude te bestrijden. Ik denk dat je de winkelier wel zijn eigen data kan teruggeven, zoals de transactiegeschiedenis. Maar je moet geen klantenprofielen aanmaken. Ik denk overigens niet dat banken een ander moreel besef hebben dan de techsector;  ze willen hetzelfde. Banken in het Verenigd Koninkrijk doen al aanbiedingen op basis van je betaalpatroon. ING kondigde het in Nederland aan, maar toen werd iedereen boos.”

Betaalsystemen als Apple Pay of Bitcoin, vormen die een bedreiging voor Adyen?

„We ondersteunen beide systemen. Bij nieuwe betaalmethodes geldt: hoe briljant ze ook zijn, het probleem dat ze oplossen is heel gering. De winkelier zal een nieuwe betaalmethode altijd toevoegen aan zijn andere geldstromen – dat maakt het extra complex. Dus: meer werk voor ons. Voor de consument is de winst van nieuwe betaalmethodes klein. Bespaar je nou echt zoveel tijd als je je telefoon uit je binnenzak haalt bij de kassa, of je portemonnee? We hebben al een erg goed systeem. Dat besefte ik laatst weer, op vakantie in Brazilië. Ik kan de pinpas in mijn zwembroek stoppen, een rondje zwemmen in zee en daarna in de strandtent de rekening betalen via mijn eigen Nederlands rekening.”

Is het een voordeel om vanuit Nederland te operen?

„ Het grootste voordeel is dat de Nederlandse markt te klein is om een groot bedrijf te bouwen. Je moet wel internationaal gaan – voor je het weet zit je in een auto of een vliegtuig naar het buitenland. We zijn niet bij elkaar gaan zitten om een mannenpraatgroep te beginnen.”