Vaste boekenprijs blijft voorlopig - in 2019 wordt wet weer bekeken

De vaste boekenprijs blijft voorlopig bestaan. De wet wordt over vier waar weer geëvalueerd. Foto ANP / Piroschka van de Wouw

De vaste boekenprijs blijft ook de komende vier jaar bestaan. In 2019 wordt de wet waarin de prijs van boeken is afgesproken opnieuw tegen het licht gehouden, zo heeft het kabinet vandaag tijdens de ministerraad besloten. De boekensector moet dan hebben aangetoond dat de wet leidt tot een groter aanbod van minder populaire boekentitels.

Volgens het kabinet is het belangrijk om kwetsbare boekentitels te beschermen, omdat de inkomsten in de boekensector teruglopen en de digitalisering “ingrijpende ontwikkelingen” tot gevolg heeft. Minister Jet Bussemaker van Cultuur noemt een vaste prijs voor boeken een belangrijk instrument voor een gezonde leescultuur. Ze schrijft:

“Juist nu de boekenmarkt krimpt is het belangrijk om ook kwetsbare titels zoals essays en boeken van beginnende schrijvers beschikbaar te maken en te houden.”

Vaste boekenprijs moet leiden tot breed aanbod

De wet voor de vaste boekenprijs werd in 2005 ingevoerd. Het instrument moet uitgevers en boekenverkopers extra financiële ruimte bieden om ook minder goedverkopende boeken in hun assortiment op te nemen. Het idee is dat zij de winst op goedverkopende, populaire boeken gebruiken om ook “risicovolle titels” in te kopen.

Of die aanname ook echt juist is, moet wel nog blijken. Door de wet nog vier jaar aan te houden kan de boekensector nu onderzoeken of de vaste boekenprijs de uitgave en inkoop van minder populaire titels stimuleert. Uit een eerder onderzoek en advies van de Raad van Cultuur is dat niet gebleken, aldus het kabinet.

ACM juist weinig enthousiast over wet

Waar de Raad van Cultuur juist het behoud van de wet juist adviseerde, liet de Autoriteit Consument en Markt (ACM) zich afgelopen zomer juist kritisch uit over de vaste boekenprijs. Volgens de consumentenwaakhond is de maatregel achterhaald en niet effectief, zo schreef de ACM toen in een opiniestuk in NRC Handelsblad (€).

Volgens de toezichthouder zou het afschaffen van de wet juist goed zijn voor de lezers en zou die stap bijdragen aan de “culturele prestaties” van de boekenmarkt. Dat handelaren met winst op populaire titels in theorie ook minder populaire boeken kunnen aanbieden, betekent niet dat ze dat in de praktijk ook doen, aldus de ACM:

“Waarom zou een boekenhandelaar zijn winst op een bestseller opofferen door een slecht verkoopbaar boek in te slaan.”

Boekenvak reageert verheugd

Het Boekenvak reageert verheugd om het behoud van de Vaste Boekenprijs. In een persverklaring zegt Ria Derks, voorzitter KVB Projectgroep Evaluatie Wet vaste boekenprijs:

“Het doel van de Wet op de vaste boekenprijs is het waarborgen van de kwaliteit, diversiteit en beschikbaarheid van het Nederlandstalige boekenaanbod, voor brede lagen van de bevolking. Uit de evaluatie blijkt dat de Wvbp aan deze cultuurpolitieke doelstellingen voldoet. Uitgevers bieden een breed aanbod en het Nederlandstalige boek is overal zichtbaar en voor iedereen gemakkelijk beschikbaar in de boekhandel. Dat brede aanbod is in toenemende mate ook online beschikbaar en dat is een waardevolle aanvulling voor de consument. Het maatschappelijk belang van een geletterde samenleving en het lezen van boeken als middel voor de zelfontplooiing en ontwikkeling voor Nederlanders van alle leeftijden, kan moeilijk overschat worden. De levendige boekcultuur die we in Nederland hebben is dan ook van vitaal belang voor ons land.”

Lees ook op NRC Q “Deze vier dingen kunnen er gebeuren met de vaste boekenprijs”