‘2.700 incidenten asielzoekerscentra in eerste helft van vorig jaar’

In een asielzoekerscentrum in Dronten werden op Tweede Kerstdag vorig jaar drie mensen neergestoken. Foto ANP/ Piroschka van de Wouw

In asielzoekerscentra in Nederland zijn in de eerste zes maanden van vorig jaar 2.741 incidenten geregistreerd. Het is voor het eerst dat er landelijke cijfers hierover naar buiten komen. De Volkskrant kreeg ze in handen na een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (Wob).

Onder de incidenten zijn dertien zelfmoorden, tachtig zelfmoordpogingen, vier zelfverbrandingen, 47 mishandelingen, 124 intimidaties en 23 hongerstakingen.

Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) houdt pas zo’n anderhalf jaar een lijst bij met incidenten in asielzoekerscentra. Onder politieke druk in de nasleep van de dood van de Russische asielzoeker Aleksandr Dolmatov besloot het COA zijn registratiesysteem te verbeteren. Dolmatov pleegde in 2013 zelfmoord. Er bleek achteraf fout op fout te zijn gemaakt in zijn dossier. Zo zou hij onterecht in vreemdelingendetentie zijn terechtgekomen en bleek de zorg in het detentiecentrum in Rotterdam, waar hij verbleef, tekort te zijn geschoten.

Niet nauwkeurig

Het COA zegt in de Volkskrant dat de cijfers niet nauwkeurig zijn, omdat het personeel nog moeten wennen aan de nieuwe manier van registreren. Als er iets plaatsvindt in een asielzoekerscentrum moeten medewerkers dat binnen een dag invoeren in het systeem. Daarna moet er binnen vijf dagen een feitenonderzoek komen. Bij strafbare feiten moet de politie ingeschakeld worden.

Het registreren gaat niet altijd goed, maar “voor ons is het registreren van incidenten ondergeschikt aan het bijhouden van personalia van de asielzoekers”, zegt een woordvoerder van het COA in de krant. Zo waren er uiteindelijk maar drie van de dertien zelfmoorden bekend bij de GGD. Wel zouden de cijfers een goed beeld geven.

In de eerste helft van vorig jaar zaten er ongeveer 12.000 asielzoekers in Nederlandse centra, schrijft de Volkskrant. Eind vorig jaar waren dat er volgens minister Fred Teeven (Veiligheid en Justitie, VVD) 29.000.

Incidenten eind vorig jaar

Eind vorig jaar kwamen er nog een paar geweldsincidenten in asielzoekerscentra in het nieuws. In november was er sprake van een grote vechtpartij in een centrum in het Brabantse Overloon. Daar gingen tientallen mensen elkaar te lijf met stokken, ijzeren pijpen en messen. Enkele mensen raakten gewond. Diezelfde maand brak in het Brabantse Budel een vechtpartij uit tussen een groep van 35 Eritreeërs en Syriërs.

Een maand later was het in Budel weer raak, toen in een ander centrum in de plaats. Een 17-jarige bewoners raakte zwaargewond. Op Tweede Kerstdag raakten in Dronten drie leden van een gezin gewond bij een steekpartij. De politie ging uit van huiselijk geweld.

Update 13.08 uur: Het COA zegt in een reactie op de site dat het artikel in de Volkskrant slechts gebaseerd is op een bijlage van een analyse die de organisatie heeft gemaakt. Tegenover het ANP erkent het COA dat de registratie van (gewelds)incidenten in asielzoekerscentra niet op orde is. De organisatie zegt dit naar aanleiding van uiteenlopende cijfers over wat er op dat gebied allemaal misgaat in de centra.