Niet kijken, maar luisteren: het geluid van de perfecte skiafdaling

Jan Hudec in actie tijdens de spelen van Sotsji. Wanneer het geluid tijdens de afdaling wegvalt, is een zware crash volgens hem nabij. Foto EPA / Karl-Josef Hildenbrand

Video’s van skiërs die met hoge snelheid een berg afrazen zijn allerminst bijzonder. Hele volksstammen monteren tegenwoordig een camera op hun helm om hun heldhaftige afdaling voor het internet vast te leggen. Maar zo’n moment is amper in beeld te vatten, zo weten de kenners. Zij letten liever op het geluid.

The New York Times maakte, bij het artikel, ook een “video” van het geluid van een afdaling:

De stelregel die ze daarbij aanhouden is vaak: hoe luider, hoe beter. Aan de wind die langs hun lichaam blaast en door de kieren van hun helm suist kunnen ze horen of de rit bergafwaarts volgend plan verloopt. “Snel gaan heeft een geluid”, zo weet de Noorse topskiër Kjetil Jansrud.

Met je hoofd uit een auto op de snelweg

Voor de toeschouwer die een professionele skiër voorbij ziet vliegen, lijkt het geluid nog het meest op een kogel of raket die wordt afgeschoten. En dat geldt misschien ook wel voor de sporter zelf, zegt de Amerikaanse skicoach en voormalig jeugdwereldkampioen T.J. Lanning tegen The New York Times:

“Ongeveer twintig seconden na de start voelt het alsof je met een kanon bent weggeschoten. Je ski’s krijsen tegen je, sommige skiërs schreeuwen tegen zichzelf uit afschuw of angst en de trilling van de lucht maakt je soms bijna doof – alsof je je hoofd uit het raam van een snel rijdende auto steekt.”

Gegevens destilleren uit herrie

Hoe luid de herrie op hoge snelheid soms ook is, een echte skiër kan er toch nuances in herkennen. Bijna zonder het door te hebben spelen ze in op de informatie die ze uit het gesuis en gebrul weten te destilleren. Het zijn zulke kleinigheden die een topskiër bij 130 kilometer per uur overeind houden.

De Amerikaan Steve Nyman, een van de beste afdalers in het afgelopen seizoen, zegt:

“Je hersenen racen met je ski’s mee. Ze vertellen je dat je je schouders moet krommen, de bocht door moet scheuren of jezelf de afdaling in moet storten. Elk geluid en elke beweging op de piste vertelt je iets. En je hersenen verwerken alles, in hoog tempo.”

Stilte betekent slecht nieuws

Wie zich zo vastklampt aan herrie als een topskiër is dan ook als de dood voor stilte. Want een plotselinge, ijzingwekkende stilte is vaak de voorbode voor een harde, zware valpartij. Jan Hudec, de Canadees die bij de Spelen in Sotsji brons won:

“Vlak voor een crash ben je altijd even los van de grond, alsof de tijd even stilstaat en je in een zwart gat zonder geluid bent beland. Zelfs de mensen die stonden te juichen verstijven en houden hun adem in. Dat is geen prettig geluid. Iedereen wacht totdat je landt, maar dan niet op je ski’s.”

Lees het hele verhaal over de geluiden van een afdaling - “In Dedicate Dance With Gravity, Downhill Racers Are Soothed by Cacophony” - in The New York Times.