Boer zonder land? Ga zeewier kweken op de Noordzee

iStock

海苔の日おめでとう! Spreek je uit als ‘norinohi omedeto’, betekent (vrij vertaald): ‘fijne zeewierdag’. Want dat is het vandaag, de Dag van het Zeewier. Heeft stichting de Zeewierwijzer bedacht.

Er zonken dan wel twee zeewierboerderijen vlak voor de kust van Texel: de één nadat er een onoplettende schipper tegenaan voer, de ander door een constructiefout. Maar dat wil niet zeggen dat het niet kán: zeewier telen op de Noordzee.

_DSC3269

De zeewierboerderij van de Wageningen Universiteit in de Oosterschelde.

Daar is de provincie Zeeland in elk geval van overtuigd. Die gaf de in 2013 opgerichte zeewierboerderij Zeewaar 80.000 euro aan subsidie, zeewierkwekerij Seaweed Harvest Holland kreeg 5.000 euro. En wie nog een goed zeewierplan heeft, mag altijd aankloppen, zegt de provinciewoordvoerder.

Maar waarom? Wat moéten we met dat zeewier?

Opeten. Volgens Willem Brandenburg, onderzoeker zeewierteelt aan de Wageningen Universiteit én oprichter van de eerste zeewierboerderij in 2011, moet dat straks wel gezien de wereldbevolking die maar blijft groeien.

“Zeeteelt, en daarmee de productie van zeewier, kan op termijn een alternatief zijn voor de landbouw. De druk op de voedselproductie neemt toe: op het land kan nauwelijks worden uitgebreid, en op zee is nog ruimte.”

Goed. Maar bovenal is het een interessant toekomstig exportproduct. In de zeewierbusiness gaat jaarlijks zeven miljard dollar (ongeveer 6 miljard euro) om. China is de grootste zeewierproducent, met 65 procent van de totale productie. Andere spelers zijn Japan, Korea, Canada, Noorwegen en Frankrijk.

1. Wie nemen dat Hollandse zeewier af?

Voedingsmiddelenproducenten. Denk aan bedrijven als Unilever, Cargill en Nutreco. Maar ook supermarkten, horecazaken en groenteboeren zullen tot de afnemers behoren. Als het aan de zeewiertelers ligt.

wierderij
Onderzoekers van de Wageningen Universiteit evalueren de groei van hun zeewier.

2. Wat gaan de kopers ermee doen?

Job Schipper, oprichter van zeewierkwekerij Hortimare: “Uit zeewier kan bindmiddel gedestilleerd worden, en kleur- en zoetstof. Na het raffinageproces ontstaat een papje of poedertje dat bruikbaar is voor productie.”

En dat wordt dan verwerkt in tandpasta, kauwgom, soepen, sauzen, vla, bierschuim, plastic, medicijnen, ijs, chocolade- en koffiemelk.

Ook kan zeewier voor directe consumptie worden gebruikt. Zeewierboerderij Zeewaar kweekt wier voor retailers; ambachtelijke producenten. Rebecca Wiering, medeoprichter:

“Zeewier zit vol eiwitten – handig voor vegetariërs. Wij verkopen vers, ingevroren en gedroogd wier aan horecazaken, supermarkten en viswinkels.”

En die verkopen het als superfood, of verwerken vermalen zeewier in hun zelfgebakken brood als zoutvervanger.

3. Gaat Nederland de zeewiermarkt overnemen?

Waarschijnlijk niet. Elk jaar wordt wereldwijd 11,3 miljoen ton zeewier geteeld - een schatting van de Wageningen Universiteit. Kleine kans dat Nederland hier op korte termijn een fundamentele bijdrage aan kan leveren. Voorlopig niet tenminste, denkt zeewierboerin Rebecca Wiering. Zeewier wordt voornamelijk in Zuidoost Azië gekweekt.

“We zullen niet in staat zijn met lagelonenlanden als China te concurreren. De productiekosten zijn hier hoog. En er is nog geen dusdanig stevige constructie bedacht die de onstuimige Noordzee aankan.”

Ook is de zeewierindustrie “nog niet helemaal sluitend”, zegt Schipper. “Er zijn nog geen goede zeewieroogstmachines bijvoorbeeld. De machinefabrikanten moeten nog in dat gat springen.”

4. Waarom gaan we dán in het zeewier?

Omdat we voor een interessant nicheproduct kunnen zorgen, aldus Wiering. Tegen de Chinese massateelt zal Nederland simpelweg nooit op kunnen. “Doelstellingen met betrekking tot volume zijn echt zinloos. Wij moeten het hebben van de kwaliteit van ons zeewier.”

En die is hoog dankzij het schone water in de Oosterschelde. “Daar staan we internationaal om bekend.” Het bewijs: telefoon uit Hong Kong, een paar maanden terug. Een Chinese producent van medicijnen. “Of wij binnenkort Zeeuwse wieren aan ze willen leveren.”