Wow, zo kan een klein land Afrikaans kampioen worden

Vanavond staat het kleine Equatoriaal Guinea in de halve finale van het Afrikaanse kampioenschap voetbal. Het speelt tegen grootmacht Ghana. Terwijl Equatoriaal Guinea in eerste instantie niet eens mee mocht doen aan het toernooi.

Middenvelder Kevin Constant van Equatoriaal Guinea. Foto Issouf Sanogo/AFP

Een voetbalsprookje wordt geschreven aan de westkust van Afrika. Vanavond speelt gastland Equatoriaal Guinea de halve finale van de Africa Cup tegen Ghana.

Het is: middenvelder Viera Ellong Douall van de Equatoriaal-Guinese club FC Panthers tegenover aanvaller Jordan Ayew van de Franse topclub Olympique Marseille. Ellong Douall speelt zijn hele carrière al voor clubs uit zijn thuisland met kleine uitstapjes naar Kameroen en Gabon. Ayew scoorde vorig seizoen voor Marseille nog in de Champions League tegen de Britse topclub Arsenal.

Alsof Luxemburg het EK wint

Equatoriaal Guinea tegen Ghana. Dat is een land van 700.000 inwoners tegen een land met ruim 25 miljoen inwoners. Het is alsof Luxemburg op de drempel van de EK-finale staat.

En de voorgeschiedenis maakt het nog sprookjesachtiger. Eigenlijk mocht Equatoriaal Guinea helemaal niet meedoen aan het toernooi. De Afrikaanse voetbalbond CAF diskwalificeerde het land, omdat het tijdens de kwalificatierondes een speler had opgesteld die niet speelgerechtigd was.

Maar toen brak de ebola-epidemie uit. Gastland Marokko wilde uitstel van het toernooi, maar de CAF weigerde. Marokko trok zich terug als organisator en de CAF moest op zoek naar een alternatief. Egypte was een optie, Soedan ook en zelfs Qatar. Maar het werd Equatoriaal Guinea, één van de kleinste landen van het continent. En nu staat het land dat eigenlijk niet mocht meedoen, ook nog in de halve finale.

Je denkt, hé, Denemarken 1992!

Het verhaal doet een beetje denken aan het Deense ‘campingelftal’ van het EK ’92 in Zweden. Vlak voordat dat toernooi begon, trok Joegoslavië zich terug wegens de oorlog in het land. Denemarken werd opgetrommeld. Het team kreeg de bijnaam ‘campingelftal’: het verhaal ging dat sommige spelers van de camping geplukt moesten worden (een verhaal dat later nogal overdreven bleek). En het ongelooflijke gebeurde: het ‘campingelftal’ van Denemarken won het EK. Onder meer door in de halve finale de titelhouder en favoriet te verslaan (jawel, Nederland).

Vanavond staat Equatoriaal Guinea ook tegenover een favoriet. Ghana won de Africa Cup al vier keer en speelde op de afgelopen vier wereldkampioenschappen. Equatoriaal Guinea daarentegen speelde nog nooit op een WK, en pas één keer eerder op de Africa Cup. Dat was in 2012, toen ook als gastland, samen met buurland Gabon.

Vijf keer in de geschiedenis was een Ghanese voetballer Afrikaans voetballer van het jaar, nooit werd er één uit Equatoriaal Guinea gekozen.

Ghana heeft een bondscoach die eerder manager was van de Britse topclub Chelsea. De bondscoach van Equatoriaal Guinea trainde enkele clubs in de derde divisie van Spanje, en hij was de trainer van het Equatoriaal-Guinese dameselftal.

Het elftal stuntte al eerder

Is het thuisland dus kansloos? Toch niet. Equatoriaal Guinea stuntte zaterdag in de kwartfinale tegen Tunesië, door in de verlening met 2-1 te winnen. Het elftal had deze wedstrijd het geluk van een thuisland: in de blessuretijd liet aanvaller Iván Bolado zich overduidelijk vallen in het strafschopgebied. De scheidsrechter trapte er in en Equatoriaal Guinea kreeg een penalty. Die werd benut door Javier Balbao en in de verlening maakte diezelfde Balbao het winnende doelpunt uit een beeldige vrije trap. (De scheidsrechter is na de wedstrijd geschorst voor zes maanden.)

Sterspeler Javier Balbao is één van de geheime wapens van het kleine Equatoriaal Guinea. De aanvaller speelt nu bij de Portugese subtopper Estoril, maar begon zijn carrière toch echt bij de Spaanse grootmacht Real Madrid.

Dus met een beetje geluk kan Equatoriaal Guinea misschien stunten. Dan spreken we over een paar dagen van het legendarische Equatoriaal-Guinese campingelftal.