Column

Mensen transformeren tot Volendammers

Die foto wordt een sieraad aan de wand, straks in Xining. De Chinese man in Volendammer kostuum neemt de harmonica ter hand, terwijl zijn vrouw, eveneens als Volendamse uitgedost, bevallig een boeketje houten tulpen vasthoudt. „Een aardigheidje, dat doen we heel vaak met zakenrelaties die in Nederland te gast zijn”, zegt de Nederlandse ondernemer, die zelf meeposeert met een mand en een niet van echt te onderscheiden houten haring. Eerst naar de Zaanse Schans en dan hier naar Foto de Boer, aan de dijk in Volendam.

Cornelis de Boer (41) leidt met zijn zus de zaak, in het voetspoor van zijn grootvader en vader. Over de hele wereld moeten er tienduizenden Volendammer foto’s in omloop zijn, maar 80 procent van de klanten is gewoon Nederlander: „Je hebt families waar elke generatie zich in Volendammer kostuum laat vereeuwigen.” In de etalage hangt een keur van vaderlandse beroemdheden: een Gerard Joling, een Paul de Leeuw, een Rafael van der Vaart, noem maar op. Zelfs tennisster Gabriela Sabatini. De studio kan tot 65 mensen tegelijk tot Volendammers transformeren, ruim voldoende bijvoorbeeld voor het hele orkest van André Rieu.

Het is een jubileumjaar voor Foto de Boer: negentig jaar geleden kwam grootvader Pouw de Boer op de gedachte zijn bakkerij te verbouwen tot een studio voor souvenirfoto’s. Het was hem opgevallen dat Amerikaanse toeristen, die je dus in 1925 ook al had, soms van kostuum ruilden met de lokale bevolking, die in klederdracht liep. En bakkers waren er te veel in Volendam.

Sindsdien is er bij Foto de Boer weinig veranderd. Sommige koperen attributen in het decor – de pook, de waterketel – zijn nog uit 1925. Nadat Cornelis in 1993 het familiebedrijf had overgenomen van zijn vader Jup, is het winkeloppervlak in het historische familiepand vergroot. Zo’n tien jaar geleden kwam de digitale fotografie – de klant hoeft niet meer op het ontwikkelen te wachten. De bevolking loopt, behalve op de jaarlijkse Volendammerdag in juni, niet meer in klederdracht over straat. Dat is trouwens nog niet zo heel lang, vertelt Cornelis: „Nog tot na de oorlog eiste mijn grootvader van mijn vader dat hij in klederdracht naar school in Amsterdam ging. Dat vond hij vreselijk.”

De oude foto’s aan de wand van de studio tonen een merkwaardige combinatie van variatie en eentonigheid: mensen uit de meest uiteenlopende windstreken, verpakt tot steeds dezelfde archaïsche werkelijkheid van hul, spinnenwiel, lampenradio en visnet. In het Zuiderzee Museum in Enkhuizen opent volgende maand een tentoonstelling over geschiedenis en werk van Foto de Boer. Als u thuis nog sterke staaltjes hebt liggen, houdt de curator zich aanbevolen, want de studio zelf heeft niet in elke periode van zijn bestaan even ijverig archief gehouden. Het is op foto’s van Nederlandse groepen vaak evident dat ze enorm hebben gelachen. Maar dit Chinese paar neemt vanmiddag het poseren zeer ernstig op. Misschien wil het onze nationale gevoelens niet kwetsen.