Hoe licht de sterrenhemel verduistert

Ken je dat gevoel, dat je liggend op je rug in het gras naast je geliefde naar de sterrenhemel tuurt? Dat je elkaar de Grote en Kleine Beer en Orion aanwijst? Op steeds meer plekken wordt het moeilijk of zelfs onmogelijk om ‘s nachts de Melkweg te zien.

De belangrijkste reden? Lichtvervuiling. Door straatlampen die alle kanten op schieten (en dus behoorlijk inefficiënt zijn) worden veel sterren ‘s avonds en ‘s nachts onzichtbaar. Veel van deze lichtbronnen zijn in twee decennia tijd tien keer zo fel geworden. Bekijk hier de video waarin wordt uitgelegd hoe lichtvervuiling werkt en hoe het de sterren aan de hemel doet verdwijnen:

Vroeger was de Melkweg vrijwel overal ter wereld te zien. Tegenwoordig woont 99 procent van de Amerikaanse bevolking in gebieden met lichthinder. In ruim twee derde van het land is het onmogelijk om de Melkweg te ontwaren.

Ook in Nederland is dit een groot probleem. De toenemende mate van lichtvervuiling is de reden geweest dat de J. C. Kapteyn Sterrenwacht in Roden buiten gebruik is geraakt. Platform Lichthinder, dat lichtvervuiling meet en bijhoudt, meldt op zijn website:

Het zicht op de Melkweg is verdwenen bij een vijfde van de wereldbevolking, meer dan twee derde van de Amerikaanse bevolking en meer dan de helft van de Europese bevolking. Normaal gesproken zijn er ‘s nachts zo’n 2500 sterren met het blote oog zichtbaar, in de steden zijn dat er slechts enkele.

Vanuit de VS zet de International Dark Sky Association (IDA) zich in voor minder lichtvervuiling. De organisatie hoopt dit te doen door de manieren waarop straten en steden verlicht worden te bestuderen en te verbeteren, meldt de Amerikaanse blog The Atlantic. In Los Angeles en New York wordt al veel straatverlichting vervangen door meer gerichte LED-lampen, waardoor de lichthinder afneemt. Scott Kardel van de IDA:

Als je op een plek komt waar geen kunstmatig licht is, is de sterrenhemel schitterend. Het probleem is dat erg weinig mensen tegenwoordig echte duisternis hebben ervaren en een echte nachthemel hebben gezien. Hoe overtuig je iemand die nog nooit een bos gezien heeft dat het redden van een bos de moeite waard is?