Drijvende ‘fatberg’ die groeit als een tumor

Walging die instinctief voor vet wordt gevoeld is omgeslagen in fascinatie bij kunstenaars Arne Hendriks en Mike Thompson. Bezoekers kunnen bijdragen aan hun ‘fatberg’.

De fatberg drijft als een ijsberg in een glazen tank in Boijmans.

In je eten, daarna op je heupen en in je aderen: vet is overal. Niet alleen in onze aderen, maar ook in die van de stad. Het riool slibt ermee dicht. In Londen blokkeerde vorig jaar een ‘vetberg’ ter grootte van een stadsbus het riool, een weerzinwekkend mengsel van kookvet en toiletdoekjes. Het moest met drilboren eruit worden gebikt.

Bij kunstenaar Arne Hendriks en de Engelse ontwerper Mike Thompson is de aanvankelijke walging die we instinctief voor vet voelen, omgeslagen in fascinatie. „Het is de meest iconische substantie van onze tijd”, zegt Hendriks. Daarom zijn ze een eigen fatberg aan het maken, als onderdeel van de tentoonstelling over biokunst Matter of Life in het Eindhovense kunstcentrum MU.

Komend weekend houden ze daar een ‘Fatraiser’, waar bezoekers een pledge afleggen om aan de fatberg bij te dragen. Geen lichaamsvet, maar wel kook- of slachtvet. In museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam is de berg onderdeel van de expositie Design Column #10, met de titel Crazy Care, waar de groei via een livestream te volgen is.

De fatberg drijft nu als een ijsberg in een glazen tank. De kunstenaars snijden brokken vet in stukjes, smelten het en brengen het met een spuit op. Het object verkeert nu nog in een „embryonale fase”, maar als het groter is gaat het naar buiten, bijvoorbeeld naar een ongebruikt zwembad.

Hendriks: „Ons doel is om het zo groot te maken als een boortoren en het in de oceaan te laten drijven. We zijn gewend aan vet dat je kunt aanraken, ons beeld wordt heel anders als vet, zoals in Londen, onzichtbaar groeit en zich als een tumor ineens manifesteert.”

Vet speelt een rol in allerlei grote thema’s als gezondheid, schoonheid, consumptie. Thompson: „Het is ironisch dat onze overconsumptie leidt tot zowel het groeien van de vetbergen als het smelten van ijsbergen.”

Vet heeft ook een verband met energie. „Vet is ook een slimme zet van ons lichaam om energie te kunnen opslaan. Zo winnen we tijd en kunnen we andere dingen doen. Dat is een kwaliteit van vet, anders dan bijvoorbeeld ademhalen – je kunt geen voorraad zuurstof aanleggen.” Londen gaat de vetbrokken uit het riool verbranden in een energiecentrale.

Arne Hendriks en Mike Thompson zijn er niet op uit vet een positief imago te bezorgen, maar wel om het onbevangen te kunnen bekijken en onderzoeken.

Hendriks: „De fatberg is een verzamelplek voor nieuwe verhalen en nieuwe kennis.”