Affaire blijft SBM achtervolgen

Het corruptieschandaal zou groter zijn dan het bedrijf het eerder heeft voorgesteld, aldus Vrij Nederland. SBM en het OM spreken dat tegen.

Drijvend opslag- en productieplatform dat SBM Offshore verhuurt aan het Braziliaanse olieconcern Petrobras. Foto SBM Offshore

De cijfers leken de markt vanochtend meer te overtuigen dan de nasleep van het corruptieschandaal rond SBM Offshore. SBM bouwt, verhuurt en beheert onder andere drijvende opslag- en productieplatforms. Miljardenprojecten die wereldwijd worden ingezet voor de winning van olie en gas op zee.

Nadat het bedrijf gisteravond, na het sluiten van de beurs, bekend had gemaakt dat zowel de omzet als de winst in 2014 gestegen waren en dat het orderboek ondanks alle perikelen van de afgelopen jaren goed gevuld is, sprong het aandeel SBM vanochtend weer omhoog. Rond het middaguur had het aandeel 4 procent teruggewonnen en stond het op 9,60 euro.

Gisteren had het aandeel ruim 8 procent aan waarde verloren nadat Vrij Nederland een voormalig medewerker van het bedrijf aan het woord had gelaten die stelde dat SBM het corruptieschandaal bewust kleiner had voorgesteld dan het in werkelijkheid zou zijn geweest en dat het Openbaar Ministerie daaraan had meegewerkt.

Afgelopen november was het bedrijf een schikking overeengekomen met het OM van 240 miljoen dollar (toen 193 miljoen euro) in de smeergeldaffaire. Na grondig onderzoek was vastgesteld dat het bedrijf tussen 2007 en 2011 ongeoorloofde betalingen had verricht aan buitenlandse functionarissen – onder wie overheidsfunctionarissen. Het ging om vertegenwoordigers van SBM in Equatoriaal Guinea, Angola en Brazilië.

Klokkenluider

Maar gisteren raakte de zaak opnieuw in het nieuws. Verslaggevers van het weekblad VN hadden de klokkenluider opgespoord die een jaar geleden vertrouwelijke informatie over SBM op Wikipedia plaatste. Dat zou gebeurd zijn, nadat SBM had geweigerd om de voormalig juridisch medewerker af te kopen met een bedrag van 3 miljoen dollar. Reden waarom deze Jonathan Taylor door SBM wordt afgedaan als „chanteur”.

Het verhaal van Taylor komt erop neer dat het omkoopschandaal veel groter is dan tot dusver bekend was. De deals zouden in de bestuurskamer zijn geaccordeerd. De schikking met het OM zou de ware omvang verhullen. „Het OM houdt SBM de hand boven het hoofd en is daarmee medeplichtig aan het verzwijgen van koersgevoelige informatie”, beschuldigt Taylor in VN.

OM: ‘Geen nieuwe feiten’

Het OM wijst die beschuldigingen resoluut van de hand. „Wij hebben goed en gedegen onderzoek kunnen doen. Ook Taylor hebben we gehoord”, aldus een woordvoerster die de mogelijkheid openlaat dat nieuwe feiten tot nieuw onderzoek kunnen leiden. Die nieuwe feiten zijn volgens haar nog niet aangedragen in het artikel in het weekblad.

In een interview met deze krant stelde SBM-bestuurder Sietze Hepkema in december dat het OM voor de schikking inzage had gehad in alle mogelijk papieren. „Alles, alles, alles”, aldus de jurist Hepkema die midden in het schandaal in 2012 werd binnengehaald als chief compliance officer. Vandaag maakte het bedrijf bekend dat het aan alle integriteitsonderzoeken inmiddels zo’n 30 miljoen euro heeft uitgegeven.

Dat alles op tafel zou zijn gekomen wordt bevestigd door het OM in een reactie op berichtgeving in Vrij Nederland. „Wij hebben ons een goed beeld kunnen vormen op basis van mails, documenten, gesprekken met meerdere getuigen, en rechtshulpverzoeken.” Deze laatste hebben het OM overigens overtuigd dat er ook in Brazilië door SBM was omgekocht om orders binnen te halen.

Intussen heeft zich in Brazilië een eigen dynamiek ontwikkeld. Daar lopen nog verschillende onderzoeken tegen SBM, als onderdeel van een veel breder corruptieonderzoek tegen Petrobras en andere staatsbedrijven.

Analist Quirijn Mulder van ING sluit niet uit dat de Braziliaanse autoriteiten alsnog tegen SBM zullen optreden. Hij acht een claim van 400 miljoen dollar mogelijk . „Je weet dat de politiek iets moet doen, al weet je niet of ze die boete ook echt gaan opleggen. Petrobras is uiteindelijk even afhankelijk van SBM als andersom.”